Sıçanlarda komplet Freund's adjuvanti ile indüklenen meibomian bez disfonksiyonu sonrasi tarsal konjonktivaya uygulanan trombositten zengin plazmanin etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YELİZ LERZAN BAYBAR
Danışman: Serap YURTTAŞER OCAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Siçanlarda Komplet Freund's Adjuvanti İle İndüklenen Meibomian Bez Disfonksiyonu Sonrasi Tarsal Konjonktivaya Uygulanan Trombositten Zengin Plazmanin Etkisi Amaç: Bu deneysel çalışmanın amacı, komplet Freund's adjuvanı ile indüklenen meibomian bez disfonksiyonu sıçan modelinde, intratarsal yolla uygulanan trombositten zengin plazmanın oküler yüzey parametreleri ve meibomian bez yapısı üzerindeki terapötik etkilerini değerlendirmektir. Konvansiyonel tedavi yöntemlerine dirençli MBD olguları için biyolojik temelli, minimal invaziv bir tedavi seçeneği olarak PRP'nin potansiyel etkinliğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu kontrollü deneysel çalışmada, 16 adet dişi Wistar sıçan (toplam 32 göz) kullanıldı. Tüm sıçanlara bilateral olarak komplet Freund's adjuvanı enjeksiyonu yapılarak meibomian bez disfonksiyonu oluşturuldu. Hayvanlar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Tedavi grubundaki sıçanlara 14., 21. ve 28. günlerde üst ve alt göz kapaklarına toplam 60 µL olacak şekilde intratarsal trombositten zengin plazma enjeksiyonu uygulandı. Kontrol grubuna aynı protokolde serum fizyolojik enjekte edildi. Her göz bağımsız olarak değerlendirilerek, 14., 21., 28. ve 35. günlerde teleanjiektazi skoru, Schirmer testi, gözyaşı kırılma zamanı ve fluorescein boyanma parametreleri kaydedildi. Çalışma sonunda tüm sıçanlara ötanazi uygulanarak histopatolojik inceleme yapıldı. Bulgular: Araştırmada uygulama öncesi ölçülen teleanjiektazi skoru, Schirmer testi, TBUT ve fluorescein boyanma skorları açısından PRP ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05); bu durum, grupların başlangıç düzeylerinde homojen olduğunu göstermektedir.Zaman içindeki değişimlere göre; kontrol grubunda teleanjiektazi skorlarında anlamlı bir artış gözlenmiştir (p=0.005), buna karşın PRP grubunda anlamlı bir azalma saptanmıştır (F(p=0.006). Schirmer testi sonuçları kontrol grubunda anlamlı bir değişim göstermemiştir (p=0.135). Ancak PRP grubunda Schirmer skorlarında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı bir artış kaydedilmiştir (p<0.001) 0. gün ile sonraki tüm zaman noktaları arasında anlamlı farklar bulunmuştur.TBUT değerleri kontrol grubunda zaman içinde anlamlı değişiklik göstermemiştir (p=0.076). Buna karşılık PRP grubunda TBUT skorlarında anlamlı birartış gözlenmiştir ( p<0.001) 0. gün ile tüm diğer günler arasında anlamlı fark saptanmıştır.Fluorescein boyanma skorlarında, kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim saptanmamıştır.(p=0.168) PRP grubunda ise anlamlı bir azalma gözlenmiştir (p=0.046); özellikle 0. gün ile 21. gün ölçümleri arasında anlamlı fark izlenmiştir. Sonuçlar: PRP uygulaması, teleanjiektazi skorlarını ve fluorescein boyanma düzeylerini anlamlı biçimde azaltırken; Schirmer testi ve TBUT üzerinde de belirgin artış sağlamıştır. Bu değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olup, özellikle Schirmer testi ve TBUT için etkili büyüklüklerin yüksekliği dikkat çekicidir.Elde edilen bulgular, PRP'nin inflamasyonu baskılayıcı ve gözyaşı film tabakasını destekleyici özellikleriyle, meibomian bez fonksiyonlarını iyileştirme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle PRP, tedaviye dirençli MBD olgularında biyolojik temelli bir tedavi seçeneği olarak öne çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Meibomian bez disfonksiyonu, trombositten zengin plazma, hayvan deneyi, komplet Freund's adjuvant