Aile hekimlerinin merhamet yorgunluğu düzeyi ile çalışma yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZANUR YILMAZ
Danışman: Hilal ÖZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile hekimlerinin hastaya bütüncül yaklaşması, hastanın sağlık sorunlarıyla birebir ilgilenmesi ve hastanın güvenini kazanması hekim için yoğun bir çaba gerektirir. Hekim bu çabayı verirken isteğinin ve özverisinin korunabilmesi için çalışılan ortamda aile hekiminin bedensel ve psikolojik ihtiyaçlarının bütünüyle karşılanıp korunması gerekmektedir. Gerekli koşullar sağlanmadığında aile hekiminde merhamet yorgunluğu(MY) oluşur ve bunun sonucu olarak da iş motivasyonu ve performansta düşme yaşanır. Çalışmanın amacı İstanbul ilindeki aile hekimlerinin MY düzeyi ile çalışma yaşam kaliteleri(ÇYK) arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmamıza İstanbul ilindeki 355 aile hekimi katılmıştır. Anketimizde katılımcıların sosyodemografik özellikleri, çalıştıkları aile sağlığı merkezinin(ASM) birim özellikleri sorgulanmıştır. MY'nin bileşenleri olan sekonder travma ve mesleki tükenmişliği değerlendirmek için Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği(MY-KÖ); ÇYK'nın bileşenleri olan mesleki tatmin, tükenmişlik ve eş duyum yorgunluğunu değerlendirmek için Çalışanlar için Yaşam Kalitesi Ölçeği(ÇYKÖ) kullanılmıştır. Veriler istatistiksel analiz ile değerlendirildi. p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcı hekimlerin yaş ortalaması 32,73±6,57, 57,75'i kadın, %22,6'sı aile hekimliği uzmanı, %77,4'ü aile hekimiydi. Hekimlerin %84,51'inin meslekte 1-10 yıl arasında olduğu belirlendi. Katılımcıların %69,01'inin ASM birimlerine kayıtlı nüfus 2500-4000 kişiydi. ASM birimine kayıtlı 65 yaş üstü kişi sayısı 500 üzerinde, gebe sayısı 50 üzerinde ve çocuk sayısı 600 kişi üzerinde olan; iş dışında kendine zaman ayırmayan ve uyku-yeme düzeni kötü olan aile hekimlerinin MY-KÖ toplam puanı istatistiksel anlamlı yüksek bulundu(p<0,05). Aile hekimlerinin MY-KÖ toplam puanı ile ÇYKÖ Mesleki Tatmin puanı arasında negatif düşük/orta korelasyon saptandı (r:-0,289, p<0,001). MY-KÖ toplam puanı ile ÇYKÖ Tükenmişlik(r:0,622, p<0,001), Eş Duyum Yorgunluğu (r:0,618, p<0,001) puanları arasında pozitif önemli/güçlü korelasyon saptandı. Sonuç: İş yükü fazla, takip gerektiren hasta sayısı yüksek, sosyal hayatında uyku, yeme, aktivite problemleri olan aile hekimleri, MY geliştirme riski altındadır. Çalışma koşullarıyla ilişkili olarak MY'nin sistematik bir şekilde incelenmesi, önleyici tedbirlerin geliştirilmesi için başlangıç noktası olabilir. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, merhamet yorgunluğu, çalışma yaşam kalitesi