Sağlıklı yaş alma merkezinde takip edilen yaşlıların yerinde yaşlanma memnuniyeti ile klinik kırılganlık düzeyleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE ÇEBİ GÜNDÜZ
Danışman: Nil TEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışması, Sağlıklı Yaş Alma Merkezi'nde takip edilen yaşlı bireylerin yerinde yaşlanma memnuniyeti ile klinik kırılganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Kesitsel- analitik tanımlayıcı nitelikteki araştırma, SBÜ İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesindeki Sağlıklı Yaş Alma Merkezinde 10.01.2025 ile 01.04.2025 tarihleri arasında izlenen 115 hastadan yüz yüze veya telefon yoluyla anket tekniği uygulanarak tamamlanmıştır. Araştırmacılar tarafından düzenlenen veri toplama aracı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik verilerden oluşan anket formu, ikinci bölümde kullanım izni alınmış "Yerinde yaşlanma ölçeği" ve "Klinik kırılganlık skalası" yer almaktadır. İstatistiksel analizlerde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizlerinin yanı sıra lojistik regresyon ve Post-hoc testleri uygulanmıştır. İstatistiki anlamlılık p<0,05 seviyesinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 115 bireyin %66,1'i kadındır ve yaş ortalaması 84,85 ± 4,05 yıldır (min:75-max:102). Katılımcıların çoğunluğu düşük eğitim düzeyine sahip, dul, çok çocuklu bireylerden oluşmakta ve genellikle eşleri veya çocuklarıyla birlikte, kendilerine ait evlerde yaşamaktadır. Elde edilen bulgular, yaş ve kullanılan ilaç sayısı değişkeninin yerinde yaşlanma düzeyini anlamlı şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Bu durum, yaş ve kullanılan ilaç sayısı arttıkça yerinde yaşlanma memnuniyetinin azalma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Klinik kırılganlık düzeyini anlamlı biçimde yordayan faktörler arasında yaş, eğitim düzeyi, evde yaşayan kişi sayısı, kronik hastalık varlığı, görme problemi ve kullanılan ilaç sayısı yer almaktadır. Ayrıca, yerinde yaşlanma düzeyi klinik kırılganlık üzerinde en güçlü ve anlamlı yordayıcı değişken olarak saptanmıştır. Bu sonuç, yerinde yaşlanma düzeyi arttıkça klinik kırılganlık düzeyinin azaldığını göstermektedir. Sonuç: Artan yaşlı nüfusla birlikte kırılgan birey oranının da giderek yükseleceği öngörülmektedir. Araştırma bulguları, yerinde yaşlanma memnuniyetinin artmasıyla klinik kırılganlık düzeylerinin azaldığını göstermektedir. Literatür incelemesinde, bu durumu belirleyen iki ölçeğin bir arada kullanıldığı başka bir çalışmaya rastlanmadığından literatüre katkısının çok önemli olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda, yaşlı bireylerin yaşam alanlarında desteklenmesi ve yerinde yaşlanma memnuniyetini artırmaya yönelik politikaların geliştirilmesi, kırılganlığın azaltılmasında etkili bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yerinde yaşlanma, Kırılganlık, Yaşlı