İnme hastalarında tanısal ultrason ile femoral kıkırdak ve kuadriseps kas kalınlığının değerlendirilmesi ve fonksiyonel duruma etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSEL ÇINAR SAYHAN

Danışman: Kadriye ÖNEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: İnme hastalarında tanısal ultrasonografik görüntüleme ile her iki diz femoral kıkırdak kalınlığı ve kuadriseps kas kalınlığının ölçülmesi, karşılaştırılması ve fonksiyonel duruma etkisini araştırmak. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Fizik Tedavi Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak 2018-Mayıs 2018 tarihleri arasında yatarak tedavi görmüş iskemik ya da hemorajik inme geçirdiği Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve/veya Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) ile tespit edilmiş, olay tarihi üzerinden 2 yıl geçmemiş, 18-90 yaş arası 65 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni hali, çalışma durumu, hemiplejik tarafları, el dominant tarafları, inme süresi, özgeçmişleri, risk faktörleri, inme etyolojisi sorgulandı ve kaydedildi. Birden fazla inme geçirenler, inme sonrası iki yılı geçenler, inflamatuar artrit veya diğer romatizmal hastalık tanısı bulunanlar, dize travma öyküsü (krusiat ligaman veya menisküse travma ), dizden cerrahi geçirmiş olanlar, inme öncesi nörolojik problemler sebebi ile yürüyemeyenler, dizinde kontraktür olanlar çalışma dışı bırakıldı. Motor değerlendirme için; Brunnstrom evrelemesi, Fugl Meyer testi kullanıldı. Tonus değerlendirmesi için; Modifiye Ashworth skalası, fonksiyonel değerlendirme için; Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri indeksi, Fonksiyonel Ambulasyon skoru (FAS), dinamik denge değerlendirmesi için; Timed Up and Go testi ve statik denge değerlendirmesi için Romberg testi kullanıldı. Ultrasonografik ölçümlerin tümü aynı kişi tarafından, tanısal ultrasonografi cihazı (Esaote MyLab60) ve 6-18 MHz'lik lineer prob kullanılarak yapıldı. Her iki dizde femoral kıkırdak kalınlığı ve kuadriseps femoris (rectus femoris(RF)+vastus intermedius(VI)) kalınlığı ölçümü yapıldı. İkisi karşılaştırıldı ve bu ölçümlerin fonksiyonel duruma etkisi saptandı. Bulgular: Sağlam taraf ile hemiplejik tarafta bilateral femoral kıkırdak kalınlığı-medial kondil, lateral kondil ve interkondiler alandan yapılan ölçümlerde (p > 0.05) farklılık göstermedi Hemiplejik tarafta RF+Vİ değeri sağlam taraftan anlamlı (p 0.05) farklılık göstermedi. 0-3 ay grubunda hemiplejik tarafta RF+Vİ değeri sağlam taraftan anlamlı (p 0.05) farklılık göstermedi. Bilateral femoral kıkırdak kalınlığı-medial kondil değeri ve lateral kondil değeri ile Ashworth skoru arasında anlamlı (p < 0.05) pozitif korelasyon gözlendi. RF+Vİ değeri ile Barthel indeksi, Romberg skoru ve FAS skoru arasında anlamlı (p < 0.05) pozitif korelasyon gözlendi. Kuadriseps kas kalınlığı ve femoral kıkırdak kalınlığı ölçüm korelasyonunda RF+Vİ değeri ile lateral kondil değeri arasında anlamlı (p < 0.05) pozitif korelasyon gözlendi. Sonuç: İnme hastalarında USG ile femoral kıkırdak kalınlığı ve kuadriseps kas kalınlığı ölçümü yapmak ve bu parametrelerin fonksiyonel duruma etkisini saptamak mümkündür. Bu ölçümleri yapmak klinisyene rehabilitasyon planı yaparken fayda sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: kuadriseps, kıkırdak, hemipleji, inme, ultrason