Entübe yoğun bakım hastalarında aspirasyon uygulamalarının ve invazif girişimlerin ağrıya ve hemodinamik parametrelere etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALİ BOZKURT

Danışman: Semiha AKIN EROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma entübe yoğun bakım hastalarında aspirasyon uygulamaları ve invazif girişimlerin ağrı davranışları ve hemodinamik parametreler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı-gözlemsel nitelikte bir çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemini mekanik ventilatöre bağlı entübe 66 hasta oluşturdu. Gözlemler Davranışsal Ağrı Ölçeği, Hemodinamik Parametreleri Değerlendirme Formu ve Richmond Ajitasyon-Sedasyon Skalası kullanılarak yapıldı. Her hasta toplam 3 farklı uygulama (1 aspirasyon, 2 farklı invazif girişim) gözlemlendi. Her bir uygulama öncesi, sırası ve uygulamadan sonra (5 ve 15. dakika) ağrı davranışları, hemodinamik değişkenler, ajitasyon-sedasyon düzeyi ve mekanik ventilatör değerleri açısından gözlemlendi. Bulgular: Yoğun bakım hastalarının ortalama yaşı 77,03 ± 12,27 yıldır ve %68,2'si COVİD-19 tanısıyla tedavi almıştır. Aspirasyon işlemi ve invazif girişimler öncesi, sırası ve sonrası hemodinamik ve mekanik ventilasyon parametrelerinde fark belirlendi (p < 0,05). İşlem sonrası 5 ve 15.dakikada hemodinamik parametrelerin normal değerlere doğru indiği bulundu (p < 0,05). Gözlemler sonucu aspirasyon işlemi ve invazif girişimler sırasında ağrı puanlarının yükseldiği belirlendi Aspirasyon işlemi ve invazif girişimlerden sonra 5 ve 15. dakikadaki ağrı puanlarının düştüğü gözlendi (p < 0,05). İnvazif girişim türüne göre ağrı puanlarında ve hemodinamik parametrelerde fark saptandı. Nazogastrik sonda takılması, subkütan ve intravenöz enjeksiyon uygulamaları sırasıyla en ağrılı girişimler olmuştur. Sonuç: Yoğun bakım hastalarında aspirasyon işlemi ve invazif girişimler hemodinamik ve mekanik ventilasyon parametrelerinde değişime ve ağrıya neden olmaktadır. Hastalar invazif girişimler sırasında ağrı göstergeleri ve hemodinamik değişimler açısından yakından izlenmelidir. Özellikle nazogastrik sonda takılması işlemi ve enjeksiyon uygulamaları kanıta dayalı öneriler doğrultusunda özenle gerçekleştirilmeli ve gereksiz invazif girişimlerden kaçınılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Aspirasyon, Hemşire, İnvazif, Yoğun Bakım