65 yaş üstü pnömoni tanısıyla yatan hastalarda sarkopeni ve malnütrisyon 1 yıllık mortaliteye etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK BİLGE ASLAN
Danışman: Yücel ARMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: 65 yaş üstü pnömoni tanısıyla yatan hastalarda sarkopeni ve malnütrisyonun 1 yıllık mortaliteye etkisini tespit etmek. GEREÇ VE YÖNTEM: 08.10.2018-09.10.2019 tarihleri arasında SBÜ Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'nde pnömoni nedeniyle yatırılarak takip edilen 65 yaş üstü hastalar çalışmaya dahil edildi. Malignitesi olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Mini Nütrisyon Analizi (MNA) ile malnütrisyon; SARC-F anketi ile sarkopeni taraması, el kavrama kuvveti değerlendirmesi ile kas gücü, biyoelektrik impedans analizi (BIA) ile kas kütlesi ve 3 metre yürüme testi ile fiziksel performans değerlendirildi. Çalışmadaki hastalar SARC-F tarama testi ve el kavrama kuvveti değerlendirmesi ile sarkopenik olan ve olmayan; 3 metre yürüme testi ile hafif sarkopenik, orta derece sarkopenik ve şiddetli sarkopenik olan; MNA ile de normal beslenen, malnütrisyon riski altında olan ve malnütrisyonu olan hasta grupları olarak ayrıldı. Tüm hastalar 1 yıl boyunca takip edilerek 1 ay, 3 ay, 6 ay ve 1 yıllık mortalite durumları kaydedildi. BULGULAR: Çalışmaya 08.10.2018-09.10.2019 tarihleri arasında pnömoni nedeniyle yatırılarak takip edilen 105 hasta dahil edildi. Hastaların 55'i (%52,4) kadın ve 50'si (%47,6) erkek hastalardan oluşmakta olup genel yaş ortalaması 78,15±6,9 olarak bulundu. Yapılan regresyon analizlerinde SARC-F ile sarkopenisi saptanan hastaların pnömoni sonrası 1 yıllık mortalite riskinde, sarkopenisi olmayanlara göre 5,2 kat artış saptandı (p:0,026). El kavrama kuvveti değerlendirmesine göre sarkopenisi olan hastaların pnömoni sonrası 1 yıllık mortalite riskinde de, sarkopenisi olmayanlara göre artış vardı (OR:4,57, p:0,066). Ayrıca yürüyemeyen hastaların (şiddetli sarkopeni) pnömoni sonrası 1 yıllık mortalite riskinde, normal yürüyebilen hastalara göre (sarkopenisi olmayan veya hafif sarkopenik) 5,7 kat artış bulundu (p:0,007). Malnütrisyonu bulunan hastalarda pnömoni sonrası 1 yıllık mortalite riskinde 3,9 kat (p:0,021) artış vardı. Pnömoniye bağlı ölümlerde ise; enfeksiyon sırasında şiddetli sarkopenisi olan ve/veya malnutrisyonu olan hastalarda ölüm oranları (hastanede veya YBÜ'de) anlamlı olarak artmış bulundu. SONUÇ: Sarkopeni ve malnütrisyon, enfeksiyonlara eğilimi artırıp pnömoni gelişimini; bu sebepten olan yatışların süresini ve mortaliteyi artırmaktadır. Ayrıca, 65 yaş üzeri pnömoni nedeniyle yatan hastaların sarkopeni ve/veya malnütrisyon varlığı ile 1 yıllık mortalite riski arasında güçlü bir ilişki vardır. Bu nedenle özellikle 65 yaş üzeri hastalarda, mevcut akut veya kronik hastalıkların yanında; yaşam kalitesini düşüren, morbidite ve mortaliteyi arttıran sarkopeni ve malnütrisyon durumlarının erken tespit edilip, iyi bir şekilde yönetilmesi oldukça önemlidir. ANAHTAR KELİMELER: Sarkopeni, Malnütrisyon, Mortalite