Ergenlerde görülen psikolojik bozuklukların erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme ile ilişkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH BALABAN

Danışman: Yıldız BİLGE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada ergenlik döneminde görülen psikolojik bozuklukların erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme ile ilişkisinin ve erken dönem uyumsuz şemalar ile duygu düzenlemenin psikolojik bozuklukları ne düzeyde yordadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç: Çalışmada veriler Demografik Bilgi Formu, Ergenler İçin Psikolojik Bozukluklar Envanteri-Psikolojik Bozukluklar Formu (EPBE-PBF), Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) ve Duygu Düzenleme Anketi kullanılarak toplanmıştır. Yöntem: Veriler İstanbul ilinde öğrenim gören 14-18 yaş aralığında 412 katılımcıdan Ekim-2019 ve Aralık-2019 tarihleri arasında küme örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Yapılan analizlerde araştırmanın sürekli değişkenleri arasında ilişki bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı yöntemi; erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme biçimlerinin psikolojik bozukluklar için yordayıcı olup olmadığını belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve çalışmanın sürekli değişkenlerinin cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Bağımsız Gruplar t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada, araştırmanın sürekli değişkenleri arasında korelasyon olduğu; belirli erken dönem uyumsuz şemaların ve duygu düzenleme biçimlerinin belirli psikolojik bozuklukları yordadığı; kız öğrencilerde dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik, depresyon, ayrılma kaygısı bozukluğu, panik bozukluk, yaygın kaygı bozukluğu, aşırı uykululuk bozukluğu ve onay arama, karamsarlık, ayrıcalıklılık, cezalandırılma puanlarının daha yüksek olduğu; erkek öğrencilerde davranım bozukluğu ve kusurluluk puanlarının daha yüksek olduğu, 12. sınıf öğrencilerinde dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik, bulimiya nervoza, aşırı uykululuk bozukluğu, yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu ve ayrıcalıklılık puanlarının daha yüksek olduğu; sosyal istenirlik puanının 9., 10., ve 11. sınıf öğrencilerinde daha yüksek olduğu saptanmıştır.