İstanbul ili Aile Hekimlerinin hasta veya hasta yakını tarafından şiddete maruziyet durumları ile defansif tıp uygulamaları tutumu ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULBAKİ BİLEN
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma İstanbul ili aile hekimlerinin hasta veya hasta yakını tarafından şiddete maruziyet durumları ile defansif tıp uygulamaları tutumu ve davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.12.2023-01.03.2024 tarihleri arasında İstanbul'da aktif görev yapan 400 aile hekimi katıldı. Katılımcılara çevrimiçi olarak 14 soru ve ifadeden oluşan sosyodemografik form ve Defansif Tıp Uygulamaları Tutum Ölçeği doldurtuldu. Çalışmamızda Cronbach's Alpha kat sayıları sırasıyla genel defansif tıpta (GDT) 0,913, pozitif defansif tıpta (PDT) 0,867 ve negatif defansif tıpta (NDT) 0,906 bulundu. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edildi. Normal dağılım analizi yapılan verilerin normal dağılım gösterdikleri görüldü ve analizler parametrik testler ile yapıldı. Niceliksel değişkenler için minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma; kategorik değişkenleri için sayı ve yüzde analizleri yapıldı. İkili değişkenlerin karşılaştırmaları student t testi ile, ikiden fazla değişkenlerin karşılaştırmaları tek yönlü ANOVA testi ile, ilişkisel analizler Pearson korelasyon testi ile analiz edildi. Etki analizi için çoklu doğrusal regresyon testi yapıldı. Analizlerde p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Aile hekimlerinin yaş ortalamaları 34,6±6,7, mesleki tecrübeleri 9,5±6,3 yıl, aile hekimliği tecrübeleri 5,7±4,4 yıl iken; %77'si (n=308) erkek, %65,5'i (n=262) evli idi. Hekimlerin %55,5'i (n=222) aile hekimliği asistanı, %23,7'i (n=95) uzman aile hekimi ve %20,8'i (n=83) pratisyen aile hekimiydi. Hekimlerin %76,8'i (n=307) sözlü veya fiziki şiddete maruz kalmıştı. Şiddete maruz kalma sayısı ortalaması ise 3,9±2,4 idi. Evli, şiddete maruz kalan ve defansif tıp uygulamaları kavramını daha önce duymayanlar ve içeriği hakkında bilgisi olmayanlar daha fazla, pratisyen hekimler ise daha az defansif idi. Yaş, mesleki tecrübe ve şiddete maruz kalma sayısı PDT, NDT ve GDT ile negatif yönde, aile hekimliği tecrübesi NDT ve GDT ile negatif yönde, kayıtlı hasta sayısı ve günlük muayene edilen hasta sayısı NDT ile pozitif yönde ilişkiliydi. Yaş ve şiddete maruz kalma sayısı PDT'yi %8,5 oranında, yaş, mesleki tecrübe, aile hekimliği tecrübesi, birime kayıtlı hasta sayısı, birime kayıtlı kronik hasta sayısı ve şiddete maruz kalma sayısı NDT'yi %14,3 oranında ve birime kayıtlı kronik hasta sayısı ve şiddete maruz kalma sayısı GDT'yi %15,6 oranında etkilemekteydi. Sonuç: Aile hekimlerinin defansif tıp uygulamaları yüksek idi. Evli olmak, hasta sayısı, düşük defansif tıp bilgisi ve şiddete maruz kalma defansif tıp uygulamalarının artmasına neden olan faktörler arasında yer almaktaydı. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Defansif tıp, Hasta, Şiddet