Obstrüktif uyku apne sendromu tanısı ve ağırlığının belirlenmesinde monosit/HDL kolesterol oranı ve matrix metalloproteinaz-2 değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE KÜLAH

Danışman: Bengü KAAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Uykuda solunum bozuklukları içerisinde en sık görülen obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS), toplumda %9-25 oranında saptanmakla birlikte gerçek sıklığının daha fazla olduğu bilinmektedir. OUAS tanısında altın standart polisomnografi (PSG) olup, hastane yatışı gerektirmesi ve pahalı bir tetkik olması nedeniyle; hızlı sonuçlandırılabilen ve daha düşük maliyetli olan kan tetkikleri monosit/HDL (High-density Lipoprotein) kolesterol oranı (MHO) ile matrix metalloproteinaz-2 (MMP-2) değerlendirilerek hem OUAS tanısında hem de OUAS ağırlığının belirlenmesindeki yerini araştırmayı amaçladık. Yöntem: Bu çalışma prospektif, tek merkezli, kesitsel-analitik bir çalışmadır. PSG ile OUAS tanısı konulan 116 hasta ve kontrol grubu olarak 46 sağlıklı kişi çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu semptom sorgusu ve anketlerle değerlendirildi, PSG uygulanmadı. Hastaların 105'i erkek 57' si kadındı ve yaş parametresinin medyan değeri 45' ti. Hastalardan PSG sonrası ve kontrol grubundan 10 saat açlık sonrası venöz kan örnekleri alınarak MHO ile MMP-2 değerleri ölçüldü ve bunların hasta olan ve olmayanları ayırt etme ve hastalık ağırlığının değerlendirilmesindeki yeri incelendi. Bulgular: PSG ile hesaplanan apne-hipopne indeksi (AHİ) 'ne göre hastalar; AHİ ≥ 5-15 olan hastalar hafif, AHİ ≥ 15-30 arasında orta ve AHİ ≥ 30 olanlar ağır gruba dahil edildi. MHO >8,78 mm³/mg/dL alındığında hasta ve sağlıklı grubu ayırt etmek için sensivitesi %73,3 ve özgüllüğü %60,9 saptandı. MHO>14,05 alındığında hasta bireylerde ağır hasta grubunu ayırt etmesi açısından sensivitesi %38,3 ve özgüllüğü %92,3 saptandı. MMP-2 ≤4,01 alındığında hasta ve sağlıklı kişileri ayırt etmek için sensivitesi %75 ve özgüllüğü %50 saptandı. MMP-2 ≤3,9 alındığında ağır hasta grubunun belirlenmesinde istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı (p=0,291). Sonuç: OUAS tanısında ve ağırlığının belirlenmesinde PSG öncesinde hızlı sonuç alınan ve daha düşük maliyetli MHO kullanılabilir. MMP-2 ise hastalık tanısında kullanılabilir ancak ağırlığının değerlendirilmesinde yeri olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler; Obstrüktif uyku apne sendromu, monosit/HDL kolesterol oranı, matrix metalloproteinaz-2.