Tip-II diyabetes mellitus hastalarında dapaglifozin tedavisinin sol atriyum hacim indeksi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL DR. SİYAMİ ERSEK GÖĞÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLAL ÇAKIR
Danışman: Mehmet Baran KARATAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Tip-Ⅱ diyabetik hastalarda, koroner arter hastalığı, kapak hastalığı veya hipertansiyon gibi bir sebep olmadan da miyokard disfonksiyonu gelişebilmektedir. Diyabetik kardiyomiyopati (DKMP) adını alan bu süreçte kardiyak yeniden şekillenme erken evrelerde asemptomatik olan birkaç basamaktan oluşmaktadır. DKMP'nin esas fonksiyonel bulgusu diyastolik disfonksiyon (DD) olup, sol ventrikül (SV) dolum basınçlarının yükselmesine yol açmaktadır. Sol atrium (SA), zayıf kompliyansı nedeniyle artan dolum basınçları neticesinde dilate olmakta ve sol atrium hacim indeksi (SAHİ), yüklenme durumundan bağımsız olarak SV dolum basıncı yüksekliğinin kümülatif etkisini yansıtmaktadır. Çalışmamızda, dapaglifozin tedavisi altındaki tip-Ⅱ diyabetik hastaların SAHİ değişimi gözlemlenerek, dapaglifozin tedavisinin DKMP gelişimindeki kardiyak yeniden şekillenme üzerine olası etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu sayede Sodyum Glikoz Kotransporter Tip-2 (SGLT2) inhibitörlerinin kardiyoprotektif etki mekanizmasının anlaşılmasına katkı sunabilmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız, tek merkezli, kesitsel, gözlemsel prospektif çalışma niteliğindedir. Dahiliye veya endokrinoloji polikliniklerinde, 20.06.2021 ile 20.06.2022 tarihleri arasında dapaglifozin (10 mg 1*1) tedavisi başlanıp kardiyoloji kontrolü amaçlı tarafımıza yönlendirilmiş hastalardan, çalışmaya alınmaya uygun olup, aydınlatılmış onam veren 36 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir. 1 hastada tedavinin 4. ayında hipoglisemi gelişmesi nedeniyle tedavi kesilmiş ve çalışmayı 35 hasta tamamlayabilmiştir. Hastaların ilk muayenelerinde (dapaglifozin tedavisinin ilk 3 günü içinde olmasına dikkat edilerek) ve 6. ay kontrollerinde transtorasik ekokardiyografi, kan tetkikleri, EKG ve efor testi uygulanmıştır. Başta SAHİ olmak üzere diyastolik fonksiyon parametrelerinin, lipit profili vb. laboratuvar parametrelerinin, temel EKG ve efor testi parametrelerinin 6 aylık dapaglifozin tedavisi altındaki değişiminin istatiksel analizi yapılmıştır. Bulgular: Sol atriyum hacim indeksi, 6 aylık dapaglifozin tedavisi sonucunda istatiksel anlamlı derecede azalmıştır (31,7 ± 10,6 vs 27,9 ± 10,6 ml/m2, p<0,01). Yapılan alt grup analizleri, SAHİ'deki azalmanın istatiksel anlamlılığa erişmesinin, ön planda bazal SAHİ değeri 34 ml/m2'nin altında olan asemptomatik hastalardan ileri geldiğini göstermiştir. Sol ventrikül hipertrofisi (SVH), DKMP'de gözlenen ana morfolojik değişiklik olup, çalışmamızda ventriküller arası septum ve arka duvar kalınlığının anlamlı derecede azaldığı görülmüştür (p<0,01). AST ve ALT değerleri tedavi sonunda anlamlı azalmış (p = 0,01, p = 0,03; sırasıyla); HDL kolesterol seviyesi ise tedavi sonunda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (46 ± 7,4 vs 48,2 ± 8,1 mg/dl, p = 0,03). Sonuç: Çalışmamız sonucunda 6 aylık dapaglifozin tedavisi ile tip-Ⅱ diyabetik hastaların SAHİ değerlerinde istatiksel anlamlı azalma elde edilmiş olup, bu bulgu dapaglifozin tedavisinin DKMP gelişim sürecindeki kardiyak yeniden şekillenmeyi tersine döndürebileceği şeklinde yorumlanabilir. Bununla birlikte alt grup analizleri, bu olası etkinin erken fazlardaki asemptomatik hastalarda daha belirgin olabileceğini göstermiştir. Ayrıca çalışmamızda HDL kolesterol düzeyinde istatiksel anlamlı artış saptanmış olup, bu sonuç SGLT-2 inhibitörlerinin kardiyovasküler (KV) sonlanımları iyileştirici etkisinin mekanizmasının aydınlatılmasına yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Dapaglifozin, Diyabetik kardiyomiyopati, Diyastolik kalp yetersizliği, Sglt2 proteini, Sol atrium fonksiyonu