Kanserden sağ kalan bireylere uygulanan nefes egzersizi eğitiminin kanser nüks korkusu ve ruhsal iyileşme üzerindeki etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRANUR ÇOBAN

Danışman: Çiğdem YÜKSEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kanserden sağ kalan bireylere uygulanan nefes egzersizi eğitiminin kanser nüks korkusu ve ruhsal iyileşme düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla, ön test ve son test ölçümleri uygulanan yarı deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini; 18-65 yaş aralığında bulunan, Ankara'da ikamet eden kanser tedavisi sonlanmış bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi tıbbi onkoloji polikliniğine kontrol amacıyla başvuran kanser tedavisi sonlanmış, araştırmaya katılmayı kabul eden ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 42 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Toplama Formu ve ön test aşaması için Kanser Nüks Korkusu Envanteri ve Ruhsal İyileşme Ölçeği uygulanmıştır. 1 Temmuz- 12 Ağustos 2024 tarihleri arasında 6 hafta boyunca haftada bir kez ortalama 30-45 dakika süren nefes egzersizi eğitimi uygulanmıştır. Katılımcıların son test uygulaması son oturumun bitiminde ön test aşamasındaki ölçekler ile yapılmıştır. Verilerin analizinde IBM Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 30.0 programı ve sayısal verilerin normal dağılıma uygunluğu Skewness (çarpıklık) ve Kurtosis (basıklık) testleri, Histogram ve Q-Q Plot grafikleri ile incelenmiştir. İki bağımsız grup karşılaştırması için Independent Sample T Testi, ikiden fazla grup karşılaştırmasında ise ANOVA testi kullanılmıştır. Bağımlı iki grup (ön test-son test) karşılaştırılmasında ise Paired Sample t Test kullanılmıştır. İki sayısal değişken arasındaki ilişkiye bakabilmek amacıyla Pearson Korelasyon Testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada, nefes egzersizi eğitimi verilen katılımcıların Ruhsal İyileşme Ölçeği son test toplam puanlarının, eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür (p<0,001) (t=20,5179. Benzer şekilde katılımcıların Kanser Nüks Korkusu v Envanteri son test alt boyut ve toplam puanlarının, eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde düştüğü görülmüştür (p<0,001) (t=111,922). Sonuç: Araştırmanın sonuçları, kanserden sağ kalan bireylere yönelik hazırlanan nefes egzersizi eğitiminin kanser nüks korkusu düzeyini azalttığı ve kişilerin ruhsal iyileşme süreçlerine katkı sağladığı görülmüştür. Nefes egzersizi uygulamalarının bütüncül bakım anlayışıyla entegre edilerek psiko-onkoloji alanında daha fazla yer alması önerilmektedir.