İdiopatik pulmoner fibrozis tanılı olgularda akciğer kanseri gelişme sıklığının ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NUR KAZANKAYA ÖZTAŞ
Danışman: Berna KÖMÜRCÜOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) hastalığının ortak fizyopatolojik yolaklar sebebi ile akciğer kanserine yatkınlığı arttırdığı düşünülmektedir. İPF'ye eşlik eden akciğer kanserinin mortaliteyi belirgin bir şekilde arttırdığı ve kötü prognoz ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Çalışmamızın amacı İPF tanılı olgularda akciğer kanseri gelişme sıklığının ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu doğrultuda özellikle değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması için farkındalık oluşturmasıdır. Gereç ve Yöntem: SBÜ İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesinde 01/01/2016 ve 31/12/2021 tarihleri arasında poliklinik ve yataklı servislerinde tanı alan İPF hastaları retrospektif olarak incelenmiştir. Grupların demografik verileri, solunum fonksiyon testleri, diffüzyon kapasiteleri, radyolojik paternleri, 6 dakika yürüme testi, sigara kullanma durumu, takibinde akciğer malignitesi gelişme durumu, gelişti ise; akciğer kanserinin alt tipi, anatomik lokalizasyonu, onkolojik tedavi durumu, antifibrotik tedavi alıp almadığı, aldı ise ne kadar süre ile aldığı ve hangi antifibrotiğin alındığı kaydedilmiş ve karşılaştırılmıştır. Bulgular: Retrospektif olarak taranan 250 IPF hastasının %80.8'i erkek, %19.2'si kadındı. Ortalama yaş 66.53±8.60 olarak saptandı. Hastalarımızın 34'ünde (%13.6) akciğer kanseri gelişmiştir. Hastaların %88.2'sinde IPF, akciğer kanserinden daha önce gelişmiştir. %8.9'unda eş zamanlı tanı konulmuştur. %2.9'unda akciğer kanseri IPF'den daha önce tanı almıştır. Akciğer kanseri ve IPF tanılı hastalarda %97 hasta erkek iken, yalnız IPF'li hastalarda %78 hasta erkektir (p=0.019) Sigara kullanım oranı akciğer kanseri tanısının eşlik ettiği hastalarda %82, yalnız IPF tanılı hastalarda %57 olarak görülmüştür (p=0.01). Akciğer kanseri tanısı alan hastaların %67.6'sı skuamöz hücreli, %17.6 adenokarsinom, %14.7 küçük hücreli akciğer karsinomu olarak tanı almıştır. %61.9 hastada akciğer kanseri alt loblardan gelişmiştir. Gelişen tümör %76.5 oranında fibrotik parankim ile ilişkilidir. Tanı anında %29.4 hasta evre I, %2.9 hasta evre II, %29.4 hasta evre III, %38.2 evre IV olarak saptanmıştır. Akciğer kanseri tanısı alan hastaların %44.1'i onkolojik tedavi almamıştır. IPF ve akciğer kanseri tanılı hastalarda %47 oranında antifibrotik kullanımı mevcutken bu oran yalnız IPF tanılı hastalarda %75'tir (p=0.001). Antifibrotik kullanmayan hastalarda 8 kat artmış akciğer kanseri riski olduğu görülmüştür (p 90 üstü olması, DLCO'nun %40 altı olması ve eşlik eden akciğer kanseri tanısı olması mortaliteyi arttıran faktörler olarak saptanmıştır. İPF'de mortalitenin bağımsız bir belirleyicisi olduğundan akciğer kanserinin erken tespiti için İPF hastalarında kapsamlı değerlendirmeler ve düzenli takip yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: İdiyopatik pulmoner fibrozis, Akciğer kanseri, Antifibrotik tedavi