18-55 yaş arası iskemik serebrovasküler hastalık geçiren diyabet tanısı olmayan hastalarda insülin direnci ve metabolik sendromun rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET DEMİR
Danışman: Reyhan SÜRMELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ Çalışmamızda iskemik inmenin daha seyrek olarak görüldüğü 55 yaş altı hasta grubunda etyolojik olarak TOAST sınıflamasına göre nedeni belirlenemeyen iskemik inme olarak kabul edilen ve diyabetes mellitus tanı kriterlerini doldurmayan hastalarda metabolik sendrom ve onun önemli bir komponenti olan insülin direncinin sıklığı araştırılmıştır. MATERYAL VE METOD Kesitsel olarak planlanan bu çalışmaya hasta grubu olarak Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesine Nöroloji Kliniğine Haziran 2015-Haziran 2016 tarihleri arasında başvuran iskemik inme tanısı alan 18-55 yaş aralığındaki, sigara, alkol, madde ve ilaç kullanımı olmayan, yapılan tetkikler sonrasında kardiyo-emboli odağı, karotis stenozu, diseksiyonu ve vaskülitik bir neden tespit edilmeyen, MR beyin görüntülemesi ile laküner iskemi tanısı dışlanan ve DM tanısı olmayan 30 hasta ve kontrol grubu olarak; Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesine İç Hastalıkları Kliniği' ne rutin kontrol için başvuran; özgeçmişinde tanı aldığı herhangi bir hastalığı olmayan, sigara, alkol, madde ve ilaç kullanımı olmayan, yapılan tetkikleri sonrasında DM tanısı olmayan 15 kişi dahil edilmiştir. İki grup metabolik sendrom ve insülin direnci tanıları açısından karşılaştırılmıştır. BULGULAR Hasta grubunun yaş ortalaması 46,6 (±7,5), kontrol grubunun ise 42,7 (±6,6) idi. Hasta grubunun %76,6' sı erkek (n=23), %23,4' ü kadın (n=7) iken kontrol grubunun %26,6' sı erkek (n=4), %74,4' ü kadın (n=11) idi. İskemik inmenin lokalizasyonu için yapılan Bamford sınıflamasına göre hasta grubunda TACI %10 (n=3), PACI %43,3 (n=13) ve POCI %46,7 (n=14) oranında saptandı. Bamford sınıflamasına göre herhangi bir grup ile metabolik sendrom arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Hasta grubunun ortalama BKİ 29,1 (±4,1) kg/m2 iken kontrol grubunun 27,8 (±4,2) kg/m2 idi. Hasta grubunun ortalama bel çevresi 102,9 (±9,2) cm iken kontrol grubunun ortalama bel çevresi 92,9 (±10,5) cm idi. Hasta grubunun %83,3' ünde (n=25) metabolik sendrom tanısı tespit edilirken kontrol grubunun %33,3' ünde (n=5) metabolik sendrom tanısı vardı. Hasta grubunun %26,7' sinde (n=8) insülin direnci saptanırken kontrol grubunun %20' sinde (n=3) tespit edildi. İstatiksel olarak hasta grubu ile kontrol grubu arasında bel çevresi, metabolik sendrom, sistolik tansiyon, diyastolik tansiyon, HbA1C, LDL ve HDL düzeyleri açısından anlamlı fark tespit edilirken BKİ, trigliserit, açlık glukozu, açlık insülini ve insülin direnci gibi diğer parametreler açısından anlamlı fark saptanmadı. SONUÇ Bu çalışmada 18-55 yaş arası nedeni belirlenemeyen inme olarak sınıflanan DM tanısı olmayan grupta metabolik sendromun, aynı yaş aralığındaki sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha sık olduğu tespit edilirken metabolik sendromun önemli bir komponenti olan insulin direnci açısından ise kontrol grubu ile hasta grubu arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Çalışmamızın dikkat çekici bulgularından birisi bel çevresinin hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede artmış olduğu tespit edilirken BKİ açısından iki grup arasında anlamlı fark olmaması idi. Literatürde bu iki parametreyi iskemik inme riski açısından birbiriyle karşılaştıran bir çalışma yoktur. Sonuç olarak artmış bel çevresi ölçümünün iskemik inme açısından bağımsız bir risk faktörü olarak kabul görebilmesi için geniş çaplı çalışmalara gereksinim vardır.