İmmunglobulin a nefropatili hastalarda renal prognozu öngörmede inflamasyon belirteçlerinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRULLAH TAŞDEMİR
Danışman: Arzu ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İmmunglobulin A nefropatisi (İgAN) dünyada en sık görülen primer glomerülonefrit olup kronik böbrek hastalığının önde gelen sebeplerindendir. İgAN için tahmini glomerüler filtrasyon hızı (tGFH) dışında onaylanmış prognostik serum biyobelirteci henüz yoktur. Son zamanlarda kan sayımı parametrelerinden elde edilen nötrofil lenfosit oranı (NLO), trombosit lenfosit oranı (TLO), sistemik immun inflamasyon indeksi (Sİİ) ve pan-immun inflamasyon değeri (PİİD), hemoglobin, albumin, lenfosit, trombosit (HALP) skoru kullanımı ve raporlanması giderek artan, ucuz ve kolay erişilebilir inflamatuar belirteçlerdir. Çalışmamızda İgAN tanılı hastalarda inflamatuar belirteçlerin prognostik önemini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma SBÜ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniğinde 2010-2024 yılları arasında renal biyopsi ile İgAN tanısı alan 131 hasta ile retrospektif olarak yapıldı. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar değerleri, böbrek biyopsi bulguları, uygulanan tedaviler, son vizitteki tGFH, kreatinin, tam idrar tahlili ve proteinüri düzeyleri incelendi. Hastaların son vizitindeki tGFH değerinin tanı anındaki tGFH düzeylerine kıyasla %50 veya daha fazla azalması veya hastalarda son dönem böbrek yetmezliği gelişmesi kötü prognoz olarak kabul edildi. Hastaların tanı anındaki NLO, TLO, Sİİ, PİİD ve HALP skoru hesaplanarak kaydedildi. Bu parametrelerin renal prognoz ile ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: 39 (3-158) ay izlem sonrasında 43 hastanın (%32.83) kötü prognoz, 88 hastanın (%67.17) ise iyi prognozla seyrettiği saptandı. Gruplar arasında hemogram parametreleri ve inflamasyon belirteçleri karşılaştırıldığında lökosit, nötrofil, trombosit, monosit, lenfosit sayısı, TLO, Sİİ ve PİİD değerlerinde anlamlı fark saptanmazken kötü prognoz grubunda hemoglobin düzeyi ve HALP skoru anlamlı olarak daha düşük (sırasıyla, p 1.97 olan grupta tübüler atrofi/interstisyel fibröz şiddetinin ve kresent oranının arttığı gözlendi (sırasıyla, p<0.001 ve p=0.034). HALP skoru <44.1 olan grupta mezengial hiperselülerite, tübüler atrofi/interstisyel fibröz şiddetinin ve kresent oranının arttığı gözlendi (sırasıyla, p=0.042, p=0.003 ve p=0.014). Tek değişkenli Cox regresyon analizinde; tGFH, ürik asit, sodyum, potasyum, albumin, hemoglobin, HALP skoru, proteinüri, tübüler atrofi/interstisyel fibrozis, kresent skoru anlamlı bulunurken (sırasıyla p<0.001, p=0,034, p=0.001, p=0.037, p=0.014, p<0.001 p=0,014, p=0.006, p<0.001, p=0.001) çoklu Cox regresyon analizinde tGFH anlamlı bulundu (p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda Sİİ ve PİİD'nin renal prognoz ile ilişkisinin olmadığı fakat NLO ve HALP skorunun İgAN hastalarında klinik seyri öngörmede duyarlı belirteçler olduğu gösterilmiştir. Yüksek NLO ve düşük HALP skorunun, düşük tGFH ve patolojik bulgulardan tübüler atrofi şiddeti ve kresent oluşumuyla korrele olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın NLO ve HALP skorunun İgAN hastalarında renal prognozu öngörmedeki önemini pekiştireceği ve TLO, Sİİ ve PİİD'nin prognostik önemini saptamak için çok merkezli ve daha geniş hasta gruplarında yapılacak çalışmalara gereksinim olduğu kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: İmmunglobulin A nefropatisi, sistemik immun inflamasyon indeksi, pan-immun inflamasyon değeri, HALP skoru