Dijital ebeveynlik farkındalığının ilkokul çocuklarında problemli medya kullanımına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE ERESKİCİ
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; dijital ebeveynlik farkındalığı (DEF) durumunun ilkokul çocuklarında problemli medya kullanımı (PMK) üzerine etkisinin incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 09.06.2022–08.12.2022 tarihleri arasında başvuran ve kendileri ve ebeveynleri çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 7-11 yaş arası çocuklar ile gerçekleştirildi. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Dijital Ebevenlik Farkındalık Ölçeği (DEFÖ) ve Problemli Medya Kullanım Ölçeği-Kısa Formu (PMKÖ-KF)'nun ebeveynlere uygulanması ile elde edildi. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 8,21±1,13 olan 301 çocuk dahil edildi. Çocuklar gün içerisinde en çok televizyona (%80,1), cep telefonuna (%67,4) ve tablete (%34,6) erişebiliyordu. %3,7'si hafta içi ekran başında 5 saat ve üstü zaman geçirirken, hafta sonu bu oran %14,6'ya çıkmakta idi. PMKÖ-KF puanı ortalama 17,37±7,40 idi. DEFÖ alt boyut puan ortalamaları Olumsuz model olma için (OMO) 7,25±2,41, Dijital ihmal (Dİ) için 9,05±3,34, Verimli kullanım (VK) için 15,96±3,29 ve Risklerden koruma (RK) için 15,09±3,61 idi. PMK ile OMO ve Dİ arasında pozitif yönlü; VK ve RK arasında negatif yönlü anlamlı ilişki vardı (hepsi için p:0.001). Cinsiyet, okul başarısı, çocuğun hafta içi ve hafta sonu ekran karşısında geçirdiği süre ile PMKÖ-KF puanı açısından anlamlı farklılık bulundu (p:0.006; p:0.001; p:0.001; p;0.01 sırasıyla). Çocuğun hafta içi ve hafta sonu ekran karşısında geçirdiği süre ile DEFÖ'nün tüm alt boyutları arasında anlamlı ilişki bulundu (hepsi için p<0.05). Sonuç: Ebeveynlerde DEF orta-iyi düzeyde iken çocuklarda PMK düzeyi düşük bulundu. DEF azaldıkça PMK artmakta idi. Erkeklerde, okul başarısı düşüklerde ve ekran karşısında uzun süre geçirenlerde PMK daha fazla idi. DEF düzeyi düşük olanların çocuklarında ekran süresi artmaktaydı. Çocuklarda ekran maruziyeti hakkında bilgi almış olan ebeveynlerin oranı düşük olup bilgi alanlarda DEF fazla idi. Anahtar Kelimeler: Dijital Ebeveynlik, Ekran Süresi, Farkındalık, Problemli Medya Kullanımı