Eritematotelenjiektatik tip rozase hastalarında botulinum toksin a uygulamasının klinik ve biyofiziksel parametrelere etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUĞRA BURÇ DAĞTAŞ
Danışman: Ayşe Esra KOKU AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Rozasenin en sık görülen alt tipi olan eritematotelenjiektatik tip rozase (ETR) tedavisinde fikir birliğine varılan, altın standart bir tedavi yöntemi yoktur. Botulinum toksin A (BoNT-A) yıllardır tıpta birçok endikasyonda etkili ve güvenli bir biçimde kullanılmakta ve her geçen gün endikasyonlarına yenisi eklenmektedir. Son yıllarda ETR ve fasiyal eritem tedavisinde intradermal BoNT-A tedavisinin etkinliğini gösteren bazı çalışmalar yapılmıştır ancak objektif ve kantitatif ölçümlerin yapıldığı, randomize, plasebo kontrollü, çift kör, split face (bölünmüş yüz) çalışma sayısı sınırlıdır. Çalışmamız bildiğimiz kadarıyla ETR hastalarında intradermal BoNT-A tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesinde videodermatoskopi ve videokapilleroskopinin kullanıldığı ilk çalışma olup aynı zamanda en yüksek katılımcı sayısına sahip çalışmadır. Amacımız ETR hastalarında intadermal BoNT-A tedavisinin etkinliğini ve güvenilirliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kasım 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniğine başvuran, klinik olarak eritematotelenjiektatik tip rozase tanısı konulan 30 hasta dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildikten sonra, aynı ortam ve şartlarda dijital fotoğrafları çekildi. Her iki yüz yarımı için de belirlenen bölgelerden, meksametre ile biyofiziksel ölçümler yapılıp, videodermatoskopi ve videokapilleroskopi ile görüntüler alındı. Randomize olarak belirlenen yüz yarımına intradermal BoNT-A enjeksiyonu, diğer yüz yarımına plasebo uygulanan hastalar, tedavinin 1. ayında tekrar değerlendirildiler. Meksametre ile eritem indeksi (EI) ve melanin (MI) indeksi ile sebum yoğunluğu (SY) başlangıca göre karşılaştırıldı. Hastaların klinik ve demografik özelliklerini bilmeyen kör bir dermatolog tarafından dijital fotoğraflar üzerinden klinisyenin eritem değerlendirmesi (KED) skoru, dermatoskopik görüntüler ile arka plan eritemi değişimi, kapilleroskopik görüntüler üzerinden vasküler yapıdaki değişiklikler başlangıca göre değerlendirildi. Hastalar tedavi etkinliğini, hastanın kendini değerlendirmesi (HKD) skoru kullanarak kızarıklık, kaşıntı ve yanma-batma bulgularını her iki yüz yarımı için de ayrı ayrı değerlendirdiler. Bulgular: 30 hastanın tamamı kontrol vizitine geldi ve istatistiki analize dahil edildi. Hastaların intradermal BoNT-A uygulanan yüz yarımında EI, KED skoru, dermatoskopik arka plan eritemi istatistiksel olarak anlamlı azalırken, plasebo yüz yarımında farklılık yoktu. KED skoru Fitzpatrick (FP) cilt tipi 1 ve 2 olanlarda azalırken, FP 3 ve 4 olanlarda değişmedi. EI hem cilt tipi FP 1 ve 2, hem de FP 3 ve 4 olan hastalarda azaldı. Kapilleroskopik değerlendirmede BoNT-A yüz yarımının vasküler yoğunluğu istatistiksel olarak anlamlı azalırken, plasebo grubunda değişmedi. Melanin indeksi her iki grupta da değişmedi. Sebum yoğunluğu, plasebo grubunda istatistiksel olarak anlamlı azalırken, BoNT-A uygulanan tarafta azalsa da istatistiksel olarak anlamlı değildi. HKD kızarıklık, kaşıntı ve yanma-batma skorları her iki yüz yarımında da azaldı. Hiçbir hastada ciddi yan etki görülmezken, bir hastada tedavisiz düzelen geçici fasiyal paralizi görüldü. Sonuç: ETR hastalarında intradermal BoNT-A tedavisinin eritemi ve vasküler yoğunluğu azalttığı bulundu. İntradermal BoNT-A, etkinliği ve düşük yan etki profili ile ETR tedavisinde güvenle kullanılabilir. Anahtar kelimeler: Rozase, botulinum toksin, meksametre, kapilleroskopi, dermatoskopi.