Glukoz tolerans bozukluğu durumlarındakardiyovasküler otonom nöropati sıklığı vemikrovasküler komplikasyonlarla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEVA ESRA DOĞAN
Danışman: Osman İNAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kardiyovasküler otonom nöropati (KON), kardiyovasküler sistemin otonomik disregülasyonuna bağlı gelişir. KON diyabetiklerde % 1-90,6 sıklıkta görülür ve önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Literatürde diyabetik hastalarda KON ile ilgili birçok çalışma varken prediyabetik hastalarda çok az sayıda mevcuttur. KON'un bir bileşeni olan postprandiyal hipotansiyon (PPH) ile ilgili olarak ise prediyabetik hastalarda literatürde hiçbir çalışma yoktur. Diyabetik hastalarda mikrovasküler komplikasyonlar görülebilmektedir. Mikrovasküler komplikasyonlarla diyabetin ciddiyeti ve KON arasındaki ilişkiler şimdiye kadarki çalışmalarla iyi ortaya konmuşken, prediyabetik hastalarda konuyla ilgili kısıtlı veri mevcuttur. Çalışmamızda prediyabet kriterlerini sağlayan farklı glukoz tolerans bozukluğu durumlarında KON ve PPH varlığı ve sıklığını ve KON ve PPH ile diyabetik mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Haziran 2023-Ocak 2024 arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Endokrinoloji ve Dahiliye polikliniklerine başvuran ve 8 saatlik açlık sonrası ölçülen açlık kan şekeri 100-125 mg/dl, rastgele plazma glukozu 140-199 mg/dl, HbA1c değeri % 5.7-6.4 kriterlerinden birini sağladığı için 75 gram oral glukoz tolerans testi (OGTT) endikasyonu konulan 18-65 yaş aralığındaki 82 hasta dahil edildi Bulgular: Çalışmamızda 82 hastanın 70'ine KON testleri yapıldı. Hastaların 8'i (% 11.4) olası, 62'si (% 75.6) kanıtlanmış KON olarak saptandı. Yani test edilen hastaların tamamında KON saptandı. Kanıtlanmış KON hastalarının % 23'ü BAG, % 39'u BGT, % 16'sı BAG+BGT, % 45'i BAG veya BGT olarak saptandı. Çalışmaya katılan ve OGTT yapılan 81 hastanın 27'sinde (% 33.3) test sırasında arteriyel tansiyon ölçülen tüm dakikalardan (10, 20, 30, 45, 60, 75, 90, 105, 120. dakikalar) herhangi birinde PPH saptandı. KON tespit edilen 70 hastanın hiçbirinde ortostatik hipotansiyon saptanmazken, hastalardan 21'inde (% 30) beraberinde PPH mevcuttu. PPH tanısı konan hastaların 19'u (% 27) kanıtlanmış KON, 2'si ise (% 0.2) olası KON olarak saptandı. Kanıtlanmış KON gelişen hastalarda 0. dakika insülin ve C- peptid düzeyleri ve 60, 90, 120. dakika glukoz düzeyleri olası KON grubuna göre anlamlı şekilde yüksekti (p=0,016, p=0,036, p=0,006, p=0,007, p=0,012) . Mikroalbumiüri açısından değerlendirilen 80 hastadan 6'sında (% 7.5) mikroalbuminüri saptandı. Alt grup değerlendirilmesi yapıldığında BAG hastalarında mikroalbuminüri %5 (n=20), BGT hastalarında % 6 (n=33), Hba1c-prediyabet hastalarında ise % 10 (n=39) oranındaydı. Çalışmamız kapsamında retinopati muayenesi yapılan 50 hastanın hiçbirinde diyabetik retinopati saptanmadı. Periferik nöropati muayenesi yapılan 70 hastanın 47'sinde (% 68.1) periferik nöropati saptandı. KON varlığı ile mikrovasküler komplikasyon varlığı birlikte değerlendirildi. Kanıtlanmış KON olarak değerlendirilen 62 hastanın 44'ünde (% 71), olası KON olarak değerlendirilen 7 hastanın ise 4'ünde (% 57) diyabetik nöropati bulguları saptandı. Kanıtlanmış KON olarak değerlendirilen 62 hastanın yalnızca 4'ünde (% 6.7), olası KON olarak değerlendirilen 7 hastanın ise yalnızca 1'inde (% 12.5) diyabetik nefropati saptandı. Olası ve kanıtlanmış KON grupları karşılaştırıldığında mikrovasküler komplikasyonların varlığı açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç: Prediyabetik hastalarda mikrovasküler komplikasyonların gelişim süreci başlamaktadır. Önemli mortalite ve morbidite nedeni olan KON prediyabetik tüm hastalarda ve PPH ise prediyabetik hastaların 1/3'ünde saptanabilir. Prediyabetik hastalarda rutin değerlendirmenin bir parçası olarak KON, PPH ve mikrovasküler komplikasyonlar taranmalıdır. Anahtar Kelimeler: Prediyabet, bozulmuş açlık glukozu, bozulmuş glukoz toleransı, kardiyovasküler otonom nöropati, postprandiyal hipotansiyon, ortostatik hipotansiyon, mikrovasküler komplikasyon