Bilgisayar destekli üretim yöntemi ile üretilen dental metal altyapıların korozyon ve biyokorozyon açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR ÇIRAKOĞLU KOCA
Danışman: Bengi YILMAZ ERDEMLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, bilgisayar destekli üretim yöntemleri ile üretilen kobalt-krom (Co-Cr) ve nikel-krom (Ni-Cr) dental metal altyapıların, farklı pH değerlerine sahip yapay tükürük çözeltilerinde kimyasal korozyon ve Eikenella corrodens varlığında biyokorozyon davranışlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Co-Cr ve Ni-Cr alaşımlarından disk şeklinde numuneler üretilmiştir. Numuneler, pH 2.3 (AS-LA), pH 6.5 (AS-SS) yapay tükürük çözeltileri ve %0.9 NaCl çözeltisi (SS) içerisinde 15 ve 30 gün süreyle kimyasal korozyon testlerine tabi tutulmuştur. Biyokorozyon değerlendirmesi, E. corrodens içeren ve içermeyen sıvı besiyeri ortamında 2 ve 5 günlük inkübasyon sürelerinde gerçekleştirilmiştir. Ortama salınan metal iyonları (Co, Ni, Cr, Mo, Ti, Mn ve Cu) indüktif eşleşmiş plazma kütle spektrometresi (ICP-MS) ile analiz edilmiştir. Elektrokimyasal korozyon davranışı açık devre potansiyeli (OCP), elektrokimyasal empedans spektroskopisi (EIS) ve potansiyodinamik polarizasyon testleri ile değerlendirilmiş; yüzey morfolojisindeki değişimler taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiş; alaşım türü, ortam pH'ı, inkübasyon süresi ve mikrobiyal varlığın metal iyonu salınımı ve korozyon parametreleri üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Co–Cr alaşımı genel olarak yüksek yüzey kararlılığı ve kimyasal direnç göstermesine rağmen, bileşimindeki Mo ve Cu elementlerinin çözünme davranışı toplam iyon salınımını artırmıştır. Ni–Cr alaşımı ise asidik koşullara karşı daha duyarlı bulunmuştur. E. corrodens'in tek başına biyokorozyonu artırmadığı, her iki alaşımda da beklenenin aksine korozyon artışı gözlenmediği saptanmıştır. Oluşan ince biyofilm tabakasının yüzey koruyucu etki göstermiş olabileceği düşünülmüştür. Sonuç: Eklemeli imalatla üretilen her iki alaşım da dental kullanım için biyouyumlu bulunmakla birlikte, asidik ortamlardaki Co-Cr alaşımı, Ni-Cr'a kıyasla daha güvenilir bir seçenek olarak değerlendirilmiştir. Bakteriyel varlığın korozyon davranışı üzerinde doğrudan olumsuz bir etki oluşturmadığı, bazı durumlarda koruyucu bir yüzey bariyeri işlevi görebildiği sonucuna varılmıştır. Co-Cr tozu tüm standartlara uygun olarak üretilmiş bir materyal iken, Ni-Cr son dönemde piyasada yaygın olarak kullanılan ancak henüz tüm standartlara yönelik uyumluluk belgelerini tamamlamamış bir alaşımdır. Bu nedenle daha ileri testlerle değerlendirilmesi gerekmektedir.