İnmeli hastalarda rehabilitasyonun yaşam kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEZİBAN KOÇYİĞİT

Danışman: Zuhal ÖZİŞLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızda inme sonrası alınan rehabilitasyonun ve rehabilitasyon programının içeriğindeki farklılıklarınyaşam kalitesindeki değişime etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmaya inme tanılı, 53'ü erkek ve 67'si kadın olmak üzere, olay süresi ortalaması 77,7±70,5 (min-maks:30-365) gün olan toplam 120 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yatışında sosyodemografik verileri, hastanın inme ile ilgili özellikleri ve Brunsstrom evreleri kaydedildi, tedavi sürecindeki rehabilitasyon içerikleri araştırmacı tarafından gözlemlendi. Yaşam kalitesini değerlendirmek için İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYK) kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda hastaların yatarak tedavi aldığı rehabilitasyon süresi 59,71±19,56 (min-maks:30-70) gün olarak belirlendi. Rehabilitasyon alan hastalarda giriş ve çıkış İÖYK ölçek değerleri karşılaştırıldığında ölçek ortalamasında ve alt boyutların tümünde iyileşme görüldü. Rehabilitasyon süresinin artması ile tüm alt boyutların korelasyonu pozitif ilişkili olup, aktivite, dil, düşünme, kişilik, enerji alt boyutlarındaki iyileşme istatiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Kognitif rehabilitasyon alan hastalarda sosyal ve aile rolleri, dil, vizyon, düşünme, kişilik alt boyutlarında, alt ekstremite robotik rehabilitasyonu ve denge laboratuvarında tedavi alan hastalarda mizaç ve aktivite alt boyutlarında daha belirgin düzelme gözlenmiştir. Alt ekstremite ortez kullanımı yaşam kalitesi değişiminde istatiksel anlamlı fark oluşturmamıştır. Ancak el desteği kullanımı aktivite, düşünme, mizaç ve enerji alt boyutlarında istatiksel anlamlı iyileşme olduğu saptanmıştır. Sonuç: Rehabilitasyon süresi artmasının ve kognitif rehabilitasyonun birçok alt boyutta yaşam kalitesini iyileştirmedeki etkileri belirgin bir şekilde görülmektedir. Alt ekstremite robotik rehabilitasyon ve denge laboratuvarında tedavi alan hastalarda bu tedavilerin mizaç alt boyutundaki etkileri dikkat çekicidir. El desteği kullanımının, yaşam kalitesinin hem fonksiyonel hem psikososyal alt boyutlarında olumlu etkisi gözlenmiştir. Çalışmamızda özellikle inmeye spesifik bir yaşam kalitesi ölçeği kullanmamız, dil gibi inme ile ilişkili tutulumları değerlendirmemizi sağlamıştır.