Metabolik sendrom ile karaciğer elastografi-aşil elastografisinin makro-mikro komplikasyonlar ve hepatosteatoz ile ilişkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİHA ÖZKABAKÇI

Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Metabolik sendrom dünyada ve ülkemizde giderek sıklığı artan önemli bir sağlık sorunudur.Aynı şekilde NAYKH (Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı)' nın da sıklığı artmaktadır.Biz bu çalışmamızda metabolik sendromlu hastalarda karaciğer ve aşil elastografisinin mikro-makrovasküler komplikasyon ve hepatosteasoz ile ilişkisinin değerlendirilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma prospektif, kesitsel bir çalışmadır. NCEP-ATP III kriterlerine göre 152 (102'si kadın 50'si erkek) metabolik sendrom kriterlerini sağlayan, 141 (78 'i kadın 63'ü erkek) metabolik sendrom kriterini sağlamayan hasta çalışmaya dahil edildi. Vakaların demografik verileri ve fizik muayene bulguları kaydedildi. Metabolik parametreleri içeren kan ve idrar tetkikleri (glukoz, hba1c, total kolesterol, trigliserid, HDL, LDL, ALT, AST, LDH, ALP, GGT, CRP, Ferritin, Ürik asit, Üre, Kreatinin, GFR, total protein, albümin, INR, insülin, Hg, hct, wbc, plt, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, TSH, sT4, spot idrar prot/kreatinin oranı) kaydedildi. APRİ, AST/ALT oranı, Fib4, NFS değerleri hesaplandı. Mikrovasküler komplikasyon varlığı, makrovasküler koplikasyon varlığı değerlendirildi. Tüm hastalara aşil elastografi ve karaciğer elastografisi (Esaote Mylab Genova, Italya sonoelastografi cihazı ile) yapıldı ve tüm hastalarda transabdominal USG ile hepatosteatoz varlıgı araştırıldı. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Metabolik sendromlular ve Metabolik sendromu olmayanlarda elde edilen parametreler karşılaştırıldığında gruplar arasında yaş,cinsiyet,bel çevresi, HbA1c, insülin, TGG indexi, AST/ALT, HOMA-IR, ALT, GGT, CRP, üre,ürik asit, eGFR, TSH, st4, spot idrar prot/kreoranı açısından istatistiksel anlamlı farklılık vardır (p<0,05). Metabolik sendromlular ve Metabolik sendromu olmayanlarda elde edilen radyolojik parametreler karşılaştırıldığında Karaciğer boyut, hepatosteatoz ve KİMK (Karotis intima-medya kalınlığı), aşil çapı metabolik sendromlu grupta artmıştır ve istatistiksel açıdan anlamlı farklılık vardır(p<0.05). Grupların ortalama karaciğer ve aşilelastografi sonuçları (m/sn ve kPa cinsinden) karşılaştırıldığında da istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır. Metabolik sendromu olan hastalarda mikrovasküler komplikasyon sıklığı daha fazladır özellikle nöropati. Non-invazif fibrozis skorlarına bakıldığında MS olan hastalarda NAYKH skorlama sistemlerinden NFS ve ALT/AST oranında anlamlı fark tespit ettik. FİB-4 skorunda MS olan vakalarda özellik tespit etmedik. Çalışmamızda NFS derecesi artıkça KC Elastografisi, KİMK, DM varlığı, uzun DM süresi, DM makro-mikro vasküler komplikasyon görülme sıklığı, HS sıklığı da artmaktadır. FİB4 skoru derecesi arttıkça KC elastografisi cutt of' un üstünde kalan hasta sıklığı artmaktadır. Sonuçlar: Metabolik sendromlu hastalarda NAYKH fibrozis skoru düşük olduğu için sonoelastografi ile değerlendirmeye ön planda gerek yoktur. Fakat Mikrovasküler komplikasyonu veya mikro ve makrovasküler komplikasyonu birlikte olan bireylerde özellikle NAYKH fibrozis skoru değerlendirilerek elastografi istenebilir. Anahtar kelimeler: karaciğer sonoelastografi, aşil sonoelastografi, mikrovasküler komplikasyon