Antisosyal kişilik bozukluğu tanısı almış bireylerde dürtü kontrolü, empati ve prososyal davranış ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEYYİDE ŞİFA GÖKTAŞ
Danışman: Servet EBRİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amaçlanan, antisosyal kişilik bozukluğu (ASKB) tanısı almış yetişkin bireylerin eşduyum becerilerinin olup olmadığını araştırmak, prososyal davranış yönünü ele almak, bu bireylerin suç eğilimlerini dürtüsellik bağlamında işlemek ve ASKB sağaltımı için bir tedavi planı sunmaktır. Gereç: Araştırmada Sosyodemografik Veri Formu, UPPS Dürtüsel Davranış Ölçeği (UPPS-DDÖ), Toronto Empati Ölçeği (TEÖ) ve Yetişkin Prososyallik Ölçeği (YPÖ) olmak üzere dört bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Yöntem: Veriler 29.04.2019-03.11.2019 tarihleri arasında İstanbul ilinde Mehmetçik Polikliniği, Adli Tıp Kurumu ve Ceza İnfaz Kurumundan toplanmış olup, 18-40 yaş arası ASKB tanısı almış 112 katılımcıyı kapsamaktadır. Çalışma ve kontrol gruplarının karşılaştırılması ki-kare ve ilişkisiz örneklemler t-testi kullanılarak yapılmıştır. Dürtüsellik, empati ve prososyalliğin sosyodemografik özellikler ile ilişkisinin tespitinde Pearson korelasyon analizi, karşılaştırma testlerinden; varyans analizi (ANOVA), Tukey HSD çoklu karşılaştırma (post-hoc) testi ve ilişkisiz örneklemler t-testi kullanılmıştır. Dürtüsellik, empati ve prososyallik arasındaki ilişkiler ise Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal (lineer) regresyon kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: ASKB tanısı almış bireylerin tanı almayanlara oranla dürtüsellik düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, empati ve prososyal davranış düzeyleri ise anlamlı olarak daha düşüktür. ASKB tanısı almış (r=,465) ve ASKB tanısı almamış (r=,525) bireylerde, empati ve prososyallik arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı (p<0,05) bir ilişki bulunmaktadır. ASKB tanısı almış bireylerde empati prososyalliği yordamaktadır, empati düzeyi düştükçe prososyal davranış düzeylerinde anlamlı bir azalma olmaktadır. Sonuç: ASKB tanısı almış yetişkin bireylerin dürtüsellik düzeyleri üzerinde yaş ve suça karışmanın, empati düzeyleri üzerinde ise medeni durumun ve hayatın büyük çoğunluğunun geçirildiği yerleşim yerinin istatiksel açıdan anlamlı olarak farklılaştığı saptanmıştır.