İnmeli hastalarda kinezyofobi varlığının denge, yürüme, ağrı ve sosyal katılım düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN ÇAKIR
Danışman: Bedriye MERMERCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kinezyofobi , bir yaralanma sonrasında ortaya çıkan ve yeni bir yaralanmaya karşı savunmasızlık hissinden kaynaklanan aşırı, mantıksız, fiziksel aktiviteyi kısıtlayan kaygılı durumdur. Çalışmamızda hem inmeli hastalarda tedavi başarısını etkileyebilecek kinezyofobi varlığını tespit etmek hem de denge, yürüme, ağrı ve sosyal katılım düzeyi ile kinezyofobi arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel , gözlemsel bir çalışma olarak planlandı. Araştırmaya 01.09.2022 – 01.03.2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'ne inme tanısı ile başvuran, araştırmaya dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun 50 hasta dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi, mesleği, medeni durumu , hastalık süresi , vücut kitle indeksi (vki), inme etyolojisi , etkilenen taraf , dominant tarafı ve ek hastalıkları kaydedildi. Hastaların ambulasyon düzeyi Fonksiyonel Ambulasyon Skalası (FAS) ile , motor iyileşme düzeyi Brunnstrom Evrelemesi (BRS) ile değerlendirildi. Sosyal katılım düzeyini ölçmek için Toplumsal Bütünleşme Anketi (TBA) uygulandı. Denge parametrelerinin ölçümünde HURSMARTBALANCE BTG4 denge platformu ve Mini-Denge Değerlendirme Sistemler Testi (Mini-BESTest) uygulandı. Yürüme değerlendirmesi için MİNİBEST , Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) uygulandı. Kinezyofobiyi ölçmek amacıyla Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) kullanıldı. Ağrı düzeyini değerlendirmek için Vizüel Analog Skala Ağrı (VAS Ağrı) kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan inmeli hastaların %74 ünde kinezyofobi saptandı. Hastalar kinezyofobisi olan grup ve kinezyofobisi olmayan grup olarak karşılaştırıldığında cinsiyet ,yaş , vki , inme türü,etkilenen taraf, dominant taraf , BRS, Vas Ağrı , FAS ve ev katılımı açısından gruplar arası fark gözlenmedi. Kinezyofobisi olan grupta sosyal katılım düzeyi , üretici aktivitesi , kararlılık sınırları (LOS) etkilenen tarafa ,LOS öne , TBA Toplam ve MİNİBEST değerleri anlamlı olarak daha düşük , ZKYT skoru ve hastalık süresi ise anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Hastalık süresi , Vas Ağrı, Gözler Kapalı(GK) salınım ortalama hız, GK anstabil zeminde salınım ortalama hızı değerlerinin TKÖ ile pozitif yönde anlamlı ilişkisi olduğu saptandı. TBA Toplam , sosyal katılım , üretici aktiviteler, MİNİBEST ve LOS öne değerlerinin TKÖ ile negatif yönde anlamlı ilişkisi olduğu saptandı. Diğer değerlendirme parametreleri ile TKÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Yapılan regresyon analizinde TKÖ ile Vas Ağrı'nın ve TKÖ ile TBA Toplam'ın bağımsız ilişkisi olduğu saptandı. MİNİBEST ile TKÖ arasında bağımsız ilişki saptanmadı. TBA Toplam ile VAS Ağrı , FAS ,MİNİBEST ve ZKYT arasındaki ilişki incelendiğinde TBA Toplam ile MİNİBEST arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptandı. TBA Toplam ile ZKYT arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptandı. TBA Toplam ile VAS Ağrı ve TBA Toplam ile FAS arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: İnmeli hastalarda sosyal katılım düzeyi , ağrı düzeyi, denge ve yürüme bozuklukları ile kinezyofobi arasında ilişki vardır. İnmeli hastalarda rehabilitasyon başarısını etkileyebilecek bir parametre olan kinezyofobinin varlığı unutulmamalı ve rehabilitasyon sürecinde dikkate alınmalıdır. İnmeli hastalarda kinezyofobi gelişmesine etki edebilecek faktörleri inceleyen daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: İnme , Kinezyofobi , Sosyal Katılım , Ağrı, Denge , Yürüme