Tek doz metotreksat uygulaması sonrası(0.-4.gün) β-hcg değeri düşmeyen hastalarda tek doz ile 4.gün ilave doz metotreksat uygulamasının başarı oranlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA AĞBAL
Danışman: Salim ERKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Tubal ektopik gebelik tanısıyla tek doz metotreksat (MTX) tedavi protokolü başlanan hastalarda 0.-4.gün beta human koryonik gonodotropin(β-hCG) değerlerinde düşüş olmaması halinde 7.gün β-hCG değerleri beklenilmeden 4.gün ilave MTX dozu uygulamak ve bu şekilde 4.gün β-hCG değerlerinin erken prognostik bir gösterge olup olmadığını araştırmaktır. Ayrıca gösterge ise tek doz metotreksat protokolü uygulanan ve 0.-4.gün β-hCG değerlerinde artış şeklinde değişim gösteren hastalarda 4.gün ilave MTX dozu yapmanın tedavi etkinliğini artırıp artırmadığını ve tedavi sürecini kısaltmanın mümkün olup olmadığını göstermektir.Gereç ve Yöntem: Çalışma grubumuzu Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde erken gebelik servisinde tubal ektopik gebelik tanısı almış ve tek doz MTX protokolü uygulanmış hastalar oluşturdu. Referans merkez olan Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Ocak 2018-Aralık 2019 tarihleri arasında erken gebelik servisinde tubal ektopik gebelik tanısı ile tek doz MTX protokolü uygulanmış ve β-hCG değerleri 0.-4. gün yükselen hastalar retrospektif olarak alındı. Aralık 2020-Eylül 2021 yılları arasındaki tubal ektopik gebelik tanısıyla tek doz MTX protokolü başlanılan hastalardan β-hCG değerleri 0.-4. gün yükselen ve 4.gün ilave 2. Doz MTX uygulanan hastalar ise prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Bu iki grup arasında tedavi başarı oranları karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya tubal ektopik gebelik görülen 115 hasta dâhil edildi. Hastaların 67'sinde tek doz metotreksat protokolü uygulandı (Grup 1), 48'inde ise tek doz MTX protokolü başlanılan hastalardan 0.-4.gün β-hCG değerleri artan hastalara (Grup 2) 4.gün ilave MTX dozu uygulandı. Grup 1'de tedavi 40 (%59,7) hastada başarılı, 27 (%40,3) hastada başarısız oldu.Grup 2'de ise tedavi 39 (%81,3) hastada başarılı, 9 (%18,8) hastada başarısız oldu. Tedavinin başarılı olma oranı Grup 2'de anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,014). Grup 1ve Grup 2'de tedavi başlangıcındaki ve 4.gün ölçülen β hCG düzeyinin tedavi başarısızlığını ön görmede anlamlı bir tanısal değeri yoktu (p<0,005). Tek doz tedavi alanlarda β hCG artışının %15'ten fazla olması durumunda %75 sensitivite, %62 spesifite ile tedavinin başarısız olacağı bulundu.Sonuç: Bizim çalışmamıza göre 0.-4.gün β hCG değeri yükselen hastalarda sadece tek doz uygulanan hasta grubunda başarı oranı % 59.7, tedavi başarısızlığını %40.3 olarak bulunurken, 4.gün ilave MTX dozu uygulanan hasta grubunda bu oranlar sırası ile %81.3 ve % 18.7 olarak bulundu ve bu fark istatistiki olarak anlamlı idi.Bu da bize özellikle 0.-4.gün β hCG değeri yükselen hastalarda 7. gün beklenmeden 4.gün ikinci doz MTX uygulamanın tedavi başarısını arttırdığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Tubal Ektopik Gebelik, Metotreksat, Tek Doz Protokol, Medikal Tedavi, β-hCG