COVID-19 tanısı bulunan hastalarda plazma PAI-1 düzeyinin hastalık prognozu üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLER İNÖNÜ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:COVID-19 Tanısı Bulunan Hastalarda Plazma PAI-1 Düzeyinin Hastalık Prognozu Üzerine Etkisi Giriş ve Amaç: Çin'in Wuhan şehrinde Aralık 2019'da etyolojisi belli olmayan pnömoni olguları bildirilmiş, pnömoni etkeni SARS-CoV'a benzerliğinden ötürü SARS-CoV-2 olarak adlandırılmıştır. SARS-CoV-2'nin etken olduğu enfeksiyona COVID-19 ismi verilmiştir. SARS-CoV-2 virüsü dünya genelinde hızla yayılmış ve DSÖ tarafından 11 Mart 2020 tarihinde pandemi ilan edilmiştir. COVID-19 küresel sağlık için tehdit oluşturan önemli bir bulaşıcı hastalıktır. Hastalık asemptomatik enfeksiyondan, ARDS, çoklu organ yetmezliği ve ölüm tablosuna kadar geniş bir klinik seyir göstermektedir. Şiddetli COVID-19'da koagülasyon sisteminin aktif olduğu ve hastalıkta koagülasyon belirteçlerinin önemli bir prognostik öneme sahip olduğu bilinmektedir. Bu nedenle fibrinolitik sistemin esas inhibitörü olan PAI-1 molekülünün plazmada ölçümünün hastalık şiddetini belirlemede destekleyici bir parametre olabileceğini düşünmekteyiz. Bununla birlikte literatür incelemesi yapıldığında Covid-19'da hastalık şiddeti ve PAI-1 arasındaki ilişkiyi ele alan yeteri kadar çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızda temel amaç; Covid-19 tanısı alan hastalarda plazma PAI-1 düzeyinin hastalık şiddeti ve mortalite üzerindeki etkisini saptamak, bu konular hakkında bilgi düzeylerini arttıracak çalışmalara katkı sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi Dahiliye Kliniği'nde yatarak takip edilen, Sağlık Bakanlığı COVID-19 Tanı Rehberi doğrultusunda RT-PCR ile doğrulanmış kesin COVID 19 tanısı alan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Dahiliye kliniğinde yatan hastalar prospektif olarak taranmış ve uygun olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm vakaların laboratuvar ve görüntüleme tetkik parametreleri kaydedilmiştir. Hastaların plazma PAI-1 molekülü ELISA yöntemi ile değerlendirilerek bulgular ng/ml cinsinden belirtilmiştir. Hastalar klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulgularına göre hafif pnömoni ve ağır pnömoni olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Yüksek plazma PAI-1 düzeyinin ağır pnömoni ile ilişkisini belirlemek için tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya hafif pnömoni grubunda 42, ağır pnömoni grubunda 46 olmak üzere toplam 88 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 55,5±16,2 yıl (aralık: 20-88 yıl) ve %68,2'si erkek (n:60) cinsiyetten oluşmaktaydı. Ağır pnömoni hastalarında ortalama PAI-1 düzeyi 72,1 ng/mL iken, hafif pnömoni hastalarında ise ortalama PAI-1 düzeyi 64,1 ng/mL'dir ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,005). Çok değişkenli regresyon analizinde, yüksek plazma PAI-1 düzeyi ağır pnömoni için bağımsız prediktör olarak bulunmuştur (OR: 1,073; GA: 1,003-1,147; p=0.040). PAI-1 için ağır pnömonide kestirim değeri 65,8 ng/mL olarak alındığında duyarlılık %52,2 ve özgüllük %78,6'dır. PAI-1>65,8 ng/mL olanlar PAI-1<65,8 ng/mL olanlara göre 4,646 kat artmış ağır pnömoni riskine sahiptir (OR: 4,646; GA: 1,186-18,202; p=0.027). Ağır pnömoni hastalarında PAI skoru ile ALP düzeyi (r= 0,290; p=0,050), üre düzeyi (r=0,410; p=0,005), nötrofil düzeyi (r=0,310; p=0,036) ve D-Dimer düzeyi (r=0,321; p=0,030) arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Araştırmamızda, COVID-19 hastalarında plazma PAI-1 düzeyinin ağır pnömonisi olanlarda hafif pnömonisi olanlara göre daha yüksek olduğunu ve yüksek PAI-1 düzeyinin ağır pnömoni için bağımsız risk faktörü olduğunu saptadık. Bu bulgular PAI-1'in COVID-19 prognozunu tahmin etmede yararlanılabilecek bir belirteç olduğunu göstermesi nedeni ile önemlidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, SARS-CoV-2, Plazminojen Aktivatör İnhibitör-1 (PAI-1)