Derin boyun enfeksiyonlarında bir risk faktörü ve prognostik belirteç olarak prognostik nütrisyonel indeks

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ATIŞ

Danışman: Gökhan YALÇINER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Derin boyun enfeksiyonları (DBE), potansiyel fasyal boşluklarda hızla yayılarak ciddi komplikasyonlara neden olabilen ve acil müdahale gerektiren klinik tablolardır. Bu çalışmanın amacı, DBE tanısıyla izlenen hastalarda sistemik inflamatuvar ve nutrisyonel belirteçlerin (özellikle Prognostik Nütrisyonel İndeks [PNI], Sistemik İnflamasyon Yanıt İndeksi [SIRI]) komplikasyon gelişimi, cerrahi drenaj gereksinimi ve hastanede kalış süresi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Nutrisyonel durumun etyoloji ve prognozdaki önemini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Ocak 2022- Eylül 2024 tarihleri arasında erişkin yaş grubunda, kliniğimizde DBE tanısıyla takip edilen hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir. Demografik veriler, etiyolojik faktörler, radyolojik bulgular, girişimsel işlemler, laboratuvar parametreleri ve bu verilere dayalı olarak hesaplanan inflamatuvar ve nutrisyonel indeksler değerlendirilmiştir. Komplikasyon gelişimi ve cerrahi drenaj gereksinimi çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile irdelenmiş; PNI, SIRI, SII, CRP gibi parametreler için ROC eğrileri ile kestirim güçleri analiz edilmiştir. Aynı zamanda DBE durumu bulunmayan kontrol grubuyla etyolojik ve nutrisyonel karşılaştırmalar değerlendirilmiştir. Bulgular: Kontrol grubunda 300 çalışma grubunda 360 olmak üzere toplam 660 erişkin hasta çalışmaya dahil edilmiştir. En sık etiyolojik neden odontojenik enfeksiyonlar, en sık tutulan anatomik bölge ise peritonsiller ve submandibular boşluklar olarak saptanmıştır. Komplikasyon gelişimi ile SIRI, apse çapı ve düşük PNI arasında anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<;0.05). Cerrahi drenaj gereksinimini öngörmede SII, trombosit sayısı ve apse çapı belirleyici olmuştur. ROC analizlerinde PNI için AUC değeri 0.791, CRP için 0.760 olarak saptanmış ve PNI'nın prognostik gücünün yüksek olduğu görülmüştür. PNI değeri 43'ün altında olan hastalarda belirgin şekilde daha uzun yatış süresi ve komplikasyon oranı gözlenmiştir. Sonuç: DBE olgularında sistemik inflamasyon ve nutrisyonel durumun prognoz üzerinde belirgin etkisi bulunmaktadır. PNI başta olmak üzere, SIRI ve SII gibi biyobelirteçlerin klinik yönetimde kullanımı, komplikasyon öngörüsü ve tedavi kararlarında yol gösterici olabilir. PNI, basit, erişilebilir ve maliyetsiz bir parametre olarak özellikle klinik risk sınıflamasında etkin bir araç olabilir. Anahtar Kelimeler: Boyun, apse, PNI (Prognostik Nutrisyonel İndeks),komplikasyon