Gestasyonel diabetes mellitus tanılı gebelerde hepassocin düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL ÇAKMAK
Danışman: Murat MUHCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, primer hepatositler tarafından üretilen, karaciğer hasarında salgılanan ve insülin direncinde yüksek saptanan Hepassocin (HPS) molekülü ile Gestasyonel Diyabetes Mellitus (GDM) ilişkisi incelenecektir. HPS molekülünün GDM tanısında kullanımı ve perinatal sonuçlarla ilişkisi incelenecektir. Materyal ve Metod: Bu prospektif vaka kontrol çalışmasına, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne 01/04/2022 – 01/12/2022 tarihleri arasında başvuran, 24-28 gebelik haftasında olan, sigara kullanmayan, kronik sistemik hastalığı olmayan 20-40 yaş aralığındaki tekil gebeliğe sahip 88 gebe dahil edildi. Oral Glikoz Yükleme Testi (OGTT) için gebe polikliniğine başvuran hastalardan çalışma kriterlerine uyan ve OGTT sonucuna göre GDM tanısı alan 44 hasta çalışma grubu, OGTT sonucuna göre GDM'si olmayan 44 hasta da kontrol grubunu oluşturdu. Hastalardan 8 saatlik gece açlığını takiben maternal kan örneği alınarak HPS, açlık kan şekeri (AKŞ), açlık insülini, total kolesterol, HDL, LDL, TG, hsCRP, HbA1c, HOMA-IR düzeyi araştırıldı. HPS için antikoagülan içermeyen tüpe alınan 5 cc lik kan numuneleri 1000 devirde 10 dk santrifüj edildi. Santrifüj sonrası elde edilen örneklerden serum örnekleri ependorflara alındı ve -80 °C'de çalışma gününe kadar saklandı. Örnekler çalışılacağı gün uygun ortamda çözdürüldükten sonra HPS düzeyleri ticari kit kullanılarak ELISA yöntemi ile ölçüldü. Çalışmaya dahil edilen tüm gebelere maternal kan örneği alınması ile eş zamanlı hastaların subkutan yağ dokusu (SAT) ve visseral yağ dokusu (VAT) ölçümleri yapıldı. Her iki grup HPS düzeyi ve perinatal sonuçlar açısından karşılaştırıldı. Bulgular: GDM olan ve olmayan grup anne yaşı, gravida, parite, vücut kitle indeksi (VKİ), gebelikte alınan kilo, ailede GDM öyküsü, kişinin kendisinde Polikistik Over Sendromu (PCOS) durumu benzerdi (p>0,05). GDM olan grupta 75 gr OGTT yükleme 0. Saat, 1. Saat ve 2. Saatte bakılan kan glikoz düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p 0,05). GDM olan grupta doğum haftası kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı küçükken, doğum ağırlığı anlamlı olarak büyüktü (p=0,013, p=0,030, sırasıyla). 1. Dakika Apgar skoru her iki grupta benzerken, 5. Dakika Apgar skoru GDM grubunda daha yüksekti (p=0,938, p=0,022, sırasıyla). Her iki grup perinatal komplikasyonlar açısından ve yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YDYBÜ) yatışı açısından benzerdi (p>0,05). Her iki grup HPS düzeyi için kan alınan gebelik haftası açısından benzerdi (p=0,204). GDM olan grupta maternal serumda median HPS düzeyi 18,21 ng/ml, kontrol grubunda ise 13,05 ng/ml olarak saptandı (p=0,012). GDM olan grup diyet yapan ve insülin kullanan olmak üzere iki gruba ayrıldı. GDM'si olan 44 hastanın 40'ı doğuma kadar diyet yaptı, 4'ü insülin kullandı. Kontrol grubu ile bu 2 grup karşılaştırıldığında kan alınan gebelik haftası 3 grupta da benzerdi (p=0,400). İnsülin kullanan GDM grupta HPS düzeyi 32,15 ng/ml olarak saptanırken, diyet yapan grupta HPS düzeyi 17,99 ng/ml saptandı. Üç grup HPS düzeyi açısından karşılaştırıldığında en yüksek HPS düzeyi insülin kullanan grupta tespit edildi (p=0,029). 24 ile 28. haftalar arasında maternal serum HPS konsantrasyonunun GDM'yi öngörme açısından değerini belirlemek için ROC analizi yapıldı. GDM tahmini için maternal serum HPS'nin AUC analizi 0,656 (p = 0,012, %95 GA = 0,539- 0,773). Maternal serum HPS konsantrasyonunun GDM tanısı için optimal eşik değeri %61,4 sensitivite ve %61,4 spesifite ile 14,13 ng/ml olarak tespit edildi. Sonuç: Literatürde insülin direnci ve DM ile ilişkili olduğu gösterilen HPS molekülü özellikle gebeliğinde OGTT yaptırmak istemeyen hastalar için GDM taramasında kullanılabilecek gelecek vaad eden bir molekül olduğunu düşünmekteyiz. Gebelikte GDM taraması amacı ile HPS molekülünün klinik kullanıma girebilmesi için büyük hasta serili randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Gestational Diabetes Mellitus, Hepassocin, Human Fibrinogen-like protein 1(FGL1)