Romatoid artrit hastalarında metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığının (MAFLD) fibrozis oluşturma riski
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT AYDIN
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Romatoid artriti (RA) olan hastalar metobolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) açısından risk altındadır. Ancak bu durumun fibrozisle ilişkisini değerlendiren yeterli veri yoktur. Biz bu çalışmada RA olan ve RA olmayan MAFLD tanılı bireylerde non invaziv testler ile hepatik fibrozis seyrini incelemeyi amaçladık. GEREÇ ve YÖNTEM: Retrospektif olarak planlanan çalışmamıza MAFLD tanılı 18-65 yaş arası toplam 120 hasta alındı. Hastalar romatoid artrit tanısı olan (n=60) ve olmayan (kontrol grubu, n=60) hastalar olarak 2 ana gruba ayrıldı. MAFLD, kronik karaciğer hastalığının sekonder nedenleri ekarte edildikten sonra karaciğer yağlanmasının karakteristik sonografik özellikleri ile tespit edildi. MAFLD tanısı olan hastalarda hepatik fibrozis riskini belirlemek için FIB 4 (Fibrozis 4) ve NFS (NAFLD/MAFLD fibrozisi) skorları kullanıldı. Her iki grupta bu skorlar karşılaştırıldı. FIB 4 ve NFS skorları ile diğer parametreler arasındaki ilişki değerlendirildi. İstatistiksel analizde SPSS 25.0 programı kullanılıp, anlamlılık p <0.05 olarak kabul edildi. BULGULAR: RA grubunda NFS değeri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında daha yüksek saptandı (p<0,05). Yapılan ROC analizinde NFS'nin tanı koymada zayıf ama kullanılabilir bir değişken olduğu saptandı (p<0,05). FIB 4 skoru ile ilişkili yaş, eGFR, PLT sayısı ve AST değerleri istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.001; r:0,860). NFS skoru ile ilişkili yaş (p<0.001), albümin (p<0.001), PLT sayısı (p<0.001) ve ALT değerleri (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı anlamlı bir ilişki bulundu (r:0,956). SONUÇ: Karaciğer fibrozisi tanısında biyopsinin kısıtlılıkları nedeniyle bazı non invaziv testler geliştirilmiş ve özellikle yüksek derece fibrozisi olmadığı düşünülen hastalarda kullanılmaya başlanmıştır. Biz bu çalışmada RA olan MAFLD hastalarında fibrozise gidişin RA olmayanlara göre daha fazla olduğunu gösterdik. MAFLD'ın karaciğerde fibrozise neden olduğu aşikar olmakla birlikte RA'nın bu fibrozise etkisi konusunda literatürde bir çalışma yoktur. Bizim çalışmamızın sonuçları RA'nın fibrozise gidişte ilave bir risk faktörü olarak göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermiştir. RA'sı olan MAFLD hastalarında karaciğer fibrozisi daha fazladır. Anahtar kelimeler: Fibrozis, MAFLD, Romatoid artrit