Endokrin ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran erkek osteoporoz hastalarında sekonder nedenlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER OKUCU
Danışman: Sema ÇİFTÇİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Erkek osteoporozu klinikte primer ve sekonder formlarda görülür. Biz bu çalışmamızda, Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğine başvuran erkek hastalarda sekonder osteoporoz nedenlerinin ve senil osteoporoza eşlik eden risk faktörlerinin sıklığı ile dağılımını belirlemek; ayrıca olguların klinik ve laboratuvar özellikleri ile tedavi yaklaşımlarını değerlendirmeyi amaçladık. MATERYAL VE METOD: Çalışmamız 01.01.2017–01.05.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğine başvuran, klinik ve radyolojik değerlendirmelerde sekonder osteoporoz saptanan 159 olgu ve senil osteoporoz tanısı alıp eşlik eden risk faktörleri olan 28 olgu olmak üzere toplam 187 olgunun çalışmaya dahil edildiği retrospektif bir çalışmadır. Çalışmamızda hasta dosyaları ve dijital sistemler kullanılarak, hastaların klinik özellikleri, görüntüleme bulguları, laboratuvar parametreleri ve takip notları incelenerek kaydedildi. BULGULAR: Sekonder osteoporoz hastalarında tanı yaşı ortalaması 55 yıldı. Kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçüm nedenleri arasında tarama ilk sıradaydı; bunu yaygın vücut ağrıları, frajilite fraktürü, boy kısalığı ve nonspesifik semptomlar izledi. Etiyolojide endokrinolojik nedenler arasında diabetes mellitus (DM) ve hipogonadizm öne çıktı; ilaç ilişkili nedenler arasında glukokortikoid ve proton pompa inhibitörü (PPI) kullanımı belirgindi. Sistemik komorbiditeler içerisinde kronik böbrek hastalığı (KBH), kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), astım, insan immün yetmezlik virüsü (HIV), konjestif kalp yetmezliği (KKY) ve solid maligniteler sık izlendi. Hastaların %40'ında frajilite fraktürü, %38'inde D vitamini eksikliği mevcuttu. Başlangıç tedavilerinde en sık oral ve intravenöz (IV) bifosfonatlar yer alırken, teriparatid ve denosumab daha düşük oranda kullanıldı. Senil osteoporoz grubunda tanı yaşı ortalaması 75 yıldı. Eşlik eden endokrinolojik nedenler arasında DM ve hipogonadizm sık iken, ilaç ilişkili nedenlerde glukokortikoid ve levotiroksin kullanımı belirgindi. Frajilite fraktürü oranı %46 olup başlangıç tedavi dağılımı sekonder osteoporoz grubuyla benzerdi. SONUÇ: Erkek osteoporozunda sekonder nedenler sıktır; riskli gruplarda erken tarama ve hedefe yönelik neden araştırması kırık yükünü azaltır. Bulgularımız, etiyolojinin çoğu kez multifaktöriyel olduğunu ve tedavinin komorbiditelere göre kişiselleştirilmesi gerektiğini destekler. ANAHTAR KELİMELER: Diabetes mellitus, erkek osteoporozu, frajilite fraktürü, glukokortikoidler, hipogonadizm, kemik mineral yoğunluğu.