Akut pulmoner emboli tanılı hastalarda mortalite prediktörü olarak kardiyogonyometrinin yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT BALCIOĞLU
Danışman: Abdullah ALGIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pulmoner emboli (PE) yaygın görülen, yüksek morbidite ve mortalite görülmesi nedeni ile erken tanı ve tedavi gerektiren tıbbi bir durum olup genellikle derin ven trombozlarına ikincil olarak gelişmektedir. PE, ölümler arasında, kardiyovasküler hastalıklar ve serobrovasküler olaylardan sonra üçüncü sırada yer almaktadır. PE tanısında klinik şüphe ve tıbbı öykü önemlidir. Acil servislerde PE klinik şüphesi olan hastalarda hızlı tanı ve tedavi çok önemli bir yer tutmaktadır. PE tedavi edilmediğinde mortalitesi %25-30 oranında iken, tedavi edilen olgularda mortalite %2-8 oranına düşmektedir. PE'de tanıda en önemli basamak klinik şüphe olup tanı için altın standart pulmoner BT anjiografidir.Pulmoner BT anjiografide pulmoner emboli saptanan hastalarda mortaliteyi öngörmek amaçlı PESİ,BOVA,FAST skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Kardiyogonyometri (CGM), kardiyak potansiyellerin bilgisayar destekli analizini kullanarak kardiyak patolojiye ikincil oluşan sorunların vektörel kardiyografik yöntem ile saptanmasını sağlar. Bu yöntem, koroner arter hastalığının tespiti için yapılan çalışmalarda duyarlılığı araştırılmaktadır. Literatür incelendiğinde, akut PE tanısı alan hastalarda mortalite prediktörü olarak bu yöntemin kullanımı için yapılan yeterli çalışma olmadığı görülmektedir.Bu çalışmada, maliyet olarak düşük, kolay ulaşılabilir, radyasyon içermeyen, kontrast madde gereksinim olmayan ve noninvazif bir yöntem olan CGM'nin, akut PE tanılı hastalarda mortalite prediktörü olarak yeri araştırılmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde 01.09.2019-01.09.2020 tarihleri arasında pulmoner bilgisayarlı tomografi anjiografi ile pulmoner emboli tanısı kesinleşen hastalara yapılmıştır. Ölçümler ''ENVERDİS® The Cardiologic Explorer '' isimli kardiyogonyometri cihazının 5 tane göğüs ölçüm probu ve 12 sn nefes tutması ile ölçüm yapması sağlanmıştır. Değişkenlerin analizi için IBM SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Değişkenler %95 güven aralığında incelenmiş olup p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Acil Servise PE şüpheli kliniği ile başvuran 59 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %45,76'sının vefat ettiği, %54,24'ünün sağ kaldığı saptandı. Hastaların tamamının CGM'si değerlendirildiğinde %89,9'unun patolojik olduğu görüldü. Normal CGM hasta grubunun yaş ortalaması 52±16,9, patolojik CGM hasta grubunun yaş ortalaması ise 67,1±14.4 ve aradaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Hastaların cinsiyeti, sistolik TA, diyastolik TA ve nabızları ile CGM sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Patolojik CGM'si olanların sPO2'leri anlamlı olarak daha düşük bulundu. Sağ kalan hastaların %84,4'ünün, ölen hastaların ise %100'ünde CGM sonuçlarının patolojik olduğu görüldü. Patolojik CGM'si olanların PESI (Pulmoner Emboli Severity İndex) değerleri anlamlı derecede daha yüksek olarak bulundu. Sağ kalan hastaların PESI ortancalarının ölen hastaların PESI ortancalarından istatistiksel olarak anlamlı olarak daha düşük bulundu. CGM sonuçlarının PE hastalarında mortaliteyi öngörme açısından tanısal test performansları hesaplandığında testin duyarlılığı %100 (%95GA: %87,2- %100), özgüllüğü %15,63 (%95GA: %5,3- %32,8), pozitif olabilirlik oranı 1,19 (%95GA: 1,03 – 1,38), negatif olabilirlik oranı 0, pozitif prediktif değeri %50 (%95GA: %46,3- %53,7), negatif prediktif değeri ise %100 olarak tespit edildi. CGM sonrası mortalite için post-test probability incelediğimizde test pozitif ise %9,4 ve negatif ise %0 olarak hesaplandı. Sonuç: Duyarlılık ve negatif prediktif değerlerinin %100 iken diğer değerlerin daha düşük olması nedeniyle testin tarama testi olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca mortalite için post-test probability incelediğimizde test pozitif ise %9,4 ve negatif ise %0 olması mortalite açısından yol gösterici olarak kullanılabilir. Tek başına PE mortalite öngörüsünde bulunamayacağı diğer yöntemlerle beraber hasta yönetiminde kullanılacak bir yöntemdir.