Tip 2 diyabetes mellitus tanılı kadınlarda seksüel disfonksiyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELDA YALÇINKAYA
Danışman: Abdulbaki KUMBASAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda amacımız hastanemizde diyabet tanısı ile takip edilen kadın hastaların cinsel fonksiyonlarını ve yaşam kalitesini anket soruları ile değerlendirmek ve bu verileri diyabet tanısı olmayan kontrol grubu ile kıyaslamaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini 1 Şubat 2020- 30 Haziran 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ile Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran tip 2 diyabeti tanılı 18-55 yaş aralığında 80 hasta ve diyabet tanısı olmayan aynı yaş aralığında 84 kontrol grubu oluşturmaktadır. Her iki grup Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (FSFI: Female Sexual Function Index), Golombok- Rust Cinsel Doyum Ölçeği ve Kısa Form-36 (SF: Short Form -36) Yaşam Kalitesi ölçeği ile anket yöntemi kullanılarak cinsel disfonksiyon ve yaşam kalitesi açısından değerlendirildi. Tüm katılımcılar sosyodemografik veriler (yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, meslek, sigara kullanımı), diyabet tanılı hastalar ise ayrıca diyabet süresi, HbA1c düzeyleri, diyabetik komplikasyonların varlığı, eşlik eden komorbid hastalıklar ve kullandıkları antidiyabetik ilaçlar açısından sorgulandı. Hastaların HbA1c düzeyi hastane bilgi işlem sisteminden elde edildi. Diyabet tanılı hastaların verileri ile kontrol grubunun verileri istatistiksel yöntemler ile karşılaştırıldı. Bulgular: Her iki grup arasında yaş, medeni durum ve komorbid hastalıklar açısından anlamlı farklılık saptanmamışken eğitim seviyesi, gelir düzeyi, meslek ve sigara kullanımı açısından anlamlı farklılık bulundu. Diyabetli grupta cinsel fonksiyon bozukluğu görülme prevelansı (FSFI baz alındığında) %76.2 olarak saptandı. Alt boyutlar prevalansının ise istek ve uyarılma için %83.8, lubrikasyon için %80, orgazm için %82.5, doyum için %48.8 ve ağrı için %46.2 olduğu görüldü. Hasta ve kontrol grup birbiri ile karşılaştırıldığında; FSFI ölçeğinde doyum, Golombok-Rust ölçeğinde ise dokunma hariç diğer tüm alt boyutlar ve toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edildi. Yaşam kalitesi ölçeğinde de diyabet grubunda alt boyut puanlarının kontrol gruba göre anlamlı derecede düşük olduğu gözlendi. Hastaların diyabet süreleri 7.25± 5.29 yıl, HbA1c değerlerinin ortalaması % 9.67± 2.10 bulundu. Hastaların HbA1c değerleri ile her üç ölçek toplam puan ve alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı. Yapılan analizler sonucunda tip 2 diyabetli hasta grubunda diyabet süresi ile FSFI ölçeği doyum alt boyut ve Golombok- Rust ölçeği sıklık ve kaçınma alt boyutları arasında pozitif korelasyon saptandı. Hastaların yarısında diyabetik komplikasyon olmadığı, diğer yarısında ise nöropati ağırlıklı olmak üzere farklı oranlarda diğer komplikasyonların olduğu görüldü. FSFI ve Golombok- Rust ölçeği alt boyut ve toplam puanları ile SF-36 genel sağlık alt boyut puanı hariç komorbid hastalık değişkenine göre anlamlı farklılık görülmedi. Tedavi şekilleri açısından hastalar değerlendirildiğinde; %30'unun (n:24) oral antidiyabetik kullandığı, %20'sinin (n:16) insulin kullandığı, %50'sinin (n:40) ise hem oral antidiyabetik hem insulin kullandığı görüldü. Tedavi değişkenine göre FSFI ölçeğinde (lubrikasyon ve doyum alt boyut puanlarında), Golombok-Rust ölçeğinde (sıklık, iletişim, dokunma, anorgazmi ve toplam puanında) anlamlı farklılık gösterdiği ancak SF-36 alt boyut puanlarının anlamlı farklılık göstermediği tespit edildi. Sonuç: Yaptığımız çalışma neticesinde tip 2 diyabet tanılı kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluklarının diyabet tanısı olmayanlara göre daha fazla olduğu, ayrıca diyabetin kadınlarda yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği saptandı. Bunun yanı sıra cinsel fonksiyon bozukluklarının da yaşam kalitesine doğrudan olumsuz yönde bir etkisi olduğu görüldü. Anahtar kelimeler: Tip 2 diyabet, cinsel fonksiyon bozukluları, yaşam kalitesi