COVİD-19 pandemi sürecinin yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkisinin duygusal yeme ölçeğiyle değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA KABADAYI
Danışman: Hasan Hüseyin EKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada COVID-19 pandemi döneminde bireylerin beslenme alışkanlıklarının duygusal yeme davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel tip araştırma tasarımında uygulanmıştır. Örneklemi, 2021 yılı Aralık ayı içerisinde çalışmaya katılmayı kabul eden Kocaeli ilinde yaşayan 20-65 yaş arası yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Çalışmaya anket formunu doğru ve eksiksiz dolduran ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 400 birey dâhil edilmiştir. Veri toplama formu; Sosyodemografik Veri Formu ile dâhil edilen her olgunun demografik özellikleri kaydedildikten sonra bireylerin antropometrik özellikleri ve COVID-19 pandemi dönemindeki beslenme alışkanlıkları Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği (30 madde) kapsamında ele alınmıştır. Veriler, pandemi koşulları dikkate alınarak, çevrimiçi anket formu ile toplanmıştır. Demografik değişkenlere ait kategoriler arasında ölçek puanları bakımından farklılıkları incelemek için verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov Testleri ile incelendi. Sürekli veriler Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Varyans Analizi ile karşılaştırıldı ve çoklu karşılaştırmalar Dunn Testi ile yapıldı. Normal dağılmayan değişkenler ile ölçek puanları arasındaki ilişkinin saptanmasında, Spearman Korelasyon Analizi uygulandı. Farklılığın hangi grup ya da gruplardan kaynaklandığı Kruskal Wallis Analizi Çoklu Karşılaştırma Testi ile incelenmiştir. Bulgular: Bu araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 32,49 ± 9,09'dur. Araştırma kapsamında incelenen bireylerin beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 24,37 ± 4,69 (14,3 - 48,33)' dir. Cinsiyete göre Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği puanı ortanca değerleri karşılaştırıldığında kadınlar ve erkeklerin puan değerleri arasında önemli düzeyde anlamlı farklılıkların olduğu bulgulanmıştır (p<0,001). Bekâr bireylerin puan ortalamalarının evli bireylere göre istatistiksel açıdan önemli derecede yüksektir (p<0,001). BKİ sınıflamasına göre ölçek toplam puanı ortanca değerleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Çalışmanın sonucunda katılımcıların birçoğunun COVID-19 pandemi döneminde beslenme alışkanlıklarının olumsuz yönde etkilendiği, fiziksel aktivite düzeylerinin azaldığı ve stres ve endişe gibi olumsuz duygu durumları yaşadığı belirlenmiştir. Sosyal izolasyonun getirdiği zorunlu yaşam tarzı ve psikolojik etkiler beslenme alışkanlıklarının olumsuz yönde etkilenmesiyle sonuçlanarak kilo kazanımına neden olmuştur. Anahtar Kelimeler: Beslenme, COVID-19, Duygu-Durum, Karantina, Salgın