Bir obezite merkezinde izlenen hastalarda sağlanan kilo kaybının tiroid hormon düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ARİFE BERBER
Danışman: Mehmet ÖZEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Obezite sıklığı gün geçtikçe artan önemli bir halk sağlığı sorunudur ve önlenebilir ölümlerin sigaradan sonra ikinci en sık nedenidir. Obezite birçok olumsuz sağlık durumu ile ilişkilendirilmektedir. Bunlardan biri de tiroid bezinin işlev bozukluklarıdır. Bu çalışmada, obez hastalarda sağlanan ağırlık azalması ile tiroid fonksiyonlarında değişiklik olup olmadığının araştırılması ve bu iki durum arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite Merkezinde yürütülmüş retrospektif bir araştırmadır. Kasım 2018–Şubat 2022 tarihleri arasında obezite polikliniğine başvuran 511 hastanın dosyaları incelenmiş, ilk muayenesinde ve izlemlerinde kontrol tiroid fonksiyon testi sonuçları bulunan 152 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 51,65±9,37 yıl olup, %91,4'ü (n=139) kadındır. Hastaların ağırlık ortanca değeri ilk ölçümde 93,7 (85,7-103,3) kg, kontrol ölçümünde 84,4 (75,5-93,35) kg'dır (p<0,001). Beden kitle indeksi (BKİ) ortanca değeri ilk ölçümde 36,84 (33,45-40,1) kg/m2, kontrol ölçümünde 32,75 (29,7-36,52) kg/m2 olarak hesaplanmıştır (p<0,001). Bel çevresi ortanca değeri ilk ölçümde 111 (101-121) cm, kontrol ölçümünde 99 (91-109) cm (p<0,001); kalça çevresi ortanca değeri ise ilk ölçümde 118 (112-126) cm, kontrol ölçümünde 110 (105-118) cm olarak saptanmıştır (p<0,001). Hastaların tiroid uyarıcı hormon (TSH) ortanca değeri ilk ölçümde 1,64 (1,09-2,56) iken ikinci ölçümde 1,46'dır (0,81-2,3) (p<0,001). Serbest triiodotironin (T3) ortalama değeri ilk ölçümde 3,48±0,49 iken ikinci ölçümde 3,33±0,57'dir (p=0,045). Serbest tiroksin (T4) ortanca değeri ilk ölçümde 0,84 (0,74-0,94) ng/dL iken ikinci ölçümde 0,87 (0,78-0,99) ng/dL'dir (p=0,005). Serbest T4 değişimleri ile ağırlık, BKİ, bel çevresi ve kalça çevresi değişimleri arasında anlamlı korelasyonlar saptanmıştır (sırasıyla; r=0,212, p=0,009; r=0,193, p=0,017; r=0,186, p=0,022; r=0,170, p=0,037). Hastalardaki TSH düşmesine etki edebilecek olan faktörler lojistik regresyon analizi ile incelenmiş ve sadece yaşın TSH değişimini yordadığı saptanmıştır [OR 0,961 (%95 GA:0,923-0,999); p=0,047). Sonuç: Çalışmamız sonucunda, obezite merkezinde izlenen hastalarda anlamlı düzeyde ağırlık kaybı, TSH ve serbest T3 azalması ile serbest T4 artışı olduğu saptanmıştır. Ayrıca vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi ve kalça çevresi değişimi ile serbest T4 değişimi arasında ilişki olduğu gözlenmiş, TSH değişimini yordayan tek faktörün yaş olduğu sonucuna varılmıştır. Ağırlık değişimi ile tiroid fonksiyon bozuklukları arasındaki ilişkileri daha net ortaya koymak için, prospektif, daha geniş örneklemli ve çok merkezli çalışmalara gereksinim vardır.