Gecede periyotlara ayrılmış sirkadiyen kan basıncı düzeyi ile hedef organ hasarı arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜHRE TUĞÇE YENİAY DEMİR
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ambulatuar kan basıncı ölçümü yapıldıktan sonra belirlenen 20.00-24.00, 24.00-04.00, 04.00-08.00 saat aralıklarında gösterilen ortalama kan basıncı ölçümlerinin 08.00-20.00 saatleri arasında ölçülen ortalama kan basıncı ile karşılaştırılarak gece periyodunun hedef organ hasarı ile ilişkisini göstermek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Mart 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi iç hastalıkları polikliniğine kontrol amaçlı başvuran başvuran 18 yaş üstü, sistemde ABPM ve EKO sonucu olan 105 hasta rastgele seçilerek dahil edildi. Seçilen hastalarda hedef organ hasarını belirlemek için EKO'da EF 1.1mm, tam idrar tetkikinde(strip) proteinüri olması kriterleri kullanıldı. Hedef organ hasarı ile ilişkisini tespit etmek amacı ile Trgiliserid-Glukoz Indeksi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 48.84±15.45 yıl olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %56.2'si (n=59) kadın, %43.8'i (n=46) erkektir. Bireylerin 29'unda (%27.6) hedef organ hasarı saptanmıştır. Bireylerin TyG ortalaması 8.79±0.71, HDL ortalaması 48.27±15.14, LDL ortalaması 105.34±34.59, Trigliserid ortalaması 153.52±86.28, VLDL ortalaması 34.92±30.71, Total Kolesterol ortalaması 181.08±46.31, Glukoz ortalaması 105.73±56.22, Üre ortalaması 31.00±10.74, Kreatinin ortalaması 0.83±0.23'tür. Hedef organ hasarı olan bireylerin sistolik kan basıncı ölçüm değerlerinin zamana bağlı dört ölçümü (20:00-24:00, 24:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-20:00) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (𝜒2=21.810; p<0.001). Hedef organ hasarı olan bireylerin 20:00-24:00 aralığında sistolik kan basıncı ortalaması 80.32±14.06, 24:00-04:00 aralığında 74.13±14.62, 04:00-08:00 aralığında 74.56±13.23, 08:00-20:00 aralığında 82.70±12.29'dir.Hedef organ hasarı olan bireylerin diyastolik kan basıncı ölçüm değerlerinin zamana bağlı dört ölçümü (20:00-24:00, 24:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-20:00) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (F=11.284; p<0.001). TyG ile 04:00-08:00 sistolik kan basıncı değeri arasında orta düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.438;p=0.017). TyG ile 20:00-24:00 diyastolik kan basıncı, 24:00-04:00 diyastolik kan basıncı değerleri arasında orta düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.530;p=0.003, r=0.510;p=0.005). TyG ile 04:00-08:00 diyastolik kan basıncı değeri arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.676;p<0.001). Sonuç: Zamana bağlı olarak değişen şekilde sistolik ve diastolik kan basıncı ölçümlerinin hedef organ hasarı ile ilişkili çıkması, 24 saatlik kan basıncı dalgalanmasına neden olan nöral, humoral, hormonal etkenler, yaş, cinsiyet, beden kütle indeksi gibi birçok etkenden etkilenmektedir. Gece 24:00-04:00 aralığında sistolik ve diastolik basınçların dipper paterni ile uyumlu olmasına rağmen hedef organ hasarı ile ilişkili olduğu görüldü. Sabah 04:00-08:00 periyodunda normalde beklenen kan basıncındaki artışın olmaması/az oranda olması hedef organ hasarı ile ilişkili bulunmuştur. Gecede periyotlara ayrılmış kan basıncı ölçümünün hedef organ hasarını değerlendirmede yalnızca gece ve gündüz olarak yapılan değerlendirmeye göre daha anlamlı olabileceğini ve literatürde bununla ilgili daha fazla araştırma olması gerektiğini düşünüyoruz.