Çocuk ve Ergen Travma Taraması Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL DAMLA DEMİREL DEMİRBAŞ
Danışman: Esra ÇÖP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Travmatik olaylara çocuk ve ergenlerin en sık yanıtı akut stres bozukluğu(ASB) ve travma sonrası stres bozukluğudur(TSSB). Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), gerçek bir ölüm ya da ölüm tehdidi, ağır yaralanma, bireyin fiziksel bütünlüğünü tehdit eden bir durumla karşılaşması, böyle bir duruma tanık olma gibi ağır travmatik olaylardan sonra ortaya çıkabilen, özgül semptomlarla kendini gösteren bir tablo olarak tanımlanmaktadır. Travmaya maruz kalma ve TSSB semptomlarının kapsamlı ve yapılandırılmış bir değerlendirmesini yapmak önemlidir. Çocukların sıkıntılarını onları üzme korkusuyla ebeveynlerinden saklamaya çalışması yaygındır ve bu nedenle çocuklar ve ergenlerle ebeveynleri veya bakıcılarından ayrı olarak bilgi alınması önemlidir. Bu çalışmada amacımız Çocuk ve Ergenlerde Travma Taraması Ölçeği'nin öz bildirim ve bakım veren formlarının 7-17 yaş aralığında geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Yöntem: Çalışma örneklemlerini Bilkent Şehir Hastanesi pediatri ve psikiyatri polikliniğine başvuran çocuklar ve bakım verenleri oluşturmuştur. Çalışmada "Çocuk ve Ergenlerde Travma Tarama Ölçeği (ÇETT)", "Güçler ve Güçlükler Anketi (SDQ-TUR)" ve "Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği- Yenilenmiş(ÇADÖ-Y)" değerlendirme araçları kullanılmıştır. Çalışmanın geçerlik analizlerinde yapı geçerliği için DFA(Doğrulayıcı faktör analizi); güvenirlik analizinde ise iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenirliği yapılmıştır. Bulgular: Yapı geçerliğini araştırmak için yapılan DFA sonucunda ve RMSEA değerleri ÇETT-B pediatri grubunda 2.32 ve 0.085, ÇETT-B psikiyatri grubunda 2.32 ve 0.063, ÇETT-Ö pediatri grubunda 1.96 ve 0.069, ÇETT-Ö psikiyatri grubunda 1.60 ve 0.040 olarak bulundu. İç tutarlılık için bakılan Cronbach Alpha katsayıları ÇETT-B ve ÇETT-Ö için 0.77-0.92 arasında olup yüksek güvenirliği gösterdi. Test tekrar test için bakılan Pearson Korelasyon analizi ise tüm grup ve ölçeklerde güçlü ve anlamlı bir ilişkiyi gösterdi. Sonuçlar: Çalışmamız Çocuk ve Ergenlerde Travma Taraması Ölçeği'nin öz bildirim ve bakım veren formlarının çocuk ve ergenlerde TSSB belirtilerini değerlendirmek için geçerlik ve güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Geçerlik, Güvenirlik, Travma Sonrası Stres bozukluğu, Çocuk ve Ergen travma taraması