Yoğun bakım ünitesinde izlenen COVID-19 tanılı hastalarda kan grubu ve bazı hemogram parametrelerinin mortaliteyle ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE KAYA
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: 2019 Aralık ayında, ilk kez Wuhan'da görülen korona virüs hastalığı (COVID-19) tüm dünyada etki bırakmıştır. COVID-19 enfeksiyonunun başlıca klinik formu, ateş, halsizlik, öksürük, üst solunum yolu semptomları ile karakterize hafif/orta formdur. Bu nedenle hastaların çoğu hastaneye yatış gerektirmez. Ancak, vakaların yaklaşık %15-20'sinde laboratuvar bulgularında hastalığın kötüleşmesini öngören belirgin anormallikler görülmüş ve yoğun bakım ünitesinde yatış gerektiren ciddi hastalık formu gelişmiştir. Bunun yanında, kan grubu antijenleri çeşitli mekanizmalarla enfeksiyonda rol oynamaktadır. Moleküler düzeyde, patojenler için reseptör ve koreseptör görevi görebilirler ve ayrıca viral partiküllerin hücre içi alımını kolaylaştırabilir. Bu durum SARS-CoV-2 ile kan antijen gruplaması arasında bir ilişki olup olmadığı sorusunu da akla getirmiştir. Bu çalışmada, yoğun bakımda yatan COVID-19 hastalarındaki kan grubu ve bazı hemogram değerlerinin (beyaz küre, lenfosit, nötrofil, trombosit, eritrosit sayısı, MCV, MPV, lenfosit ve nötrofil oranı) sağ kalan ve vefat edenlerde farklılık gösterip göstermediği ve potansiyel prognostik öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Hastanemizde 01.03.2020-01.01.2022 tarihleri arasında pandemi-yoğun bakım servislerine yatışı yapılmış, laboratuvar değerlerine ulaşabildiğimiz, hematolojik malinitesi olmayan, 18 yaş ve üstü tüm hastaların bilgileri incelenerek retrospektif, olgu kontrol çalışması yapılmıştır. Veriler sağ kalanlar ve vefat edenler olarak 2 grupta incelenerek (sırasıyla Grup 1 ve Grup 2) yaş, cinsiyet, komorbidite, hemogram parametreleri (beyaz küre, lenfosit, nötrofil, trombosit, eritrosit sayısı, MCV, MPV, lenfosit ve nötrofil oranı), kan grubu ve süreçleri kaydedilerek analiz edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamıza dahil edilen 471 hastanın (Kadın/Erkek(K/E)(n): 192/279; ortalama yaş 64.5±16.0 yıl) mortalite oranı %57.5'tir. Grup 1 (K/E(n): 76/127; ortalama yaş 61.3±17.0 yıl) hastalarının yaşı Grup 2'deki (K/E (n): 116/152; ortalama yaş 66.9±14.8 yıl) hastaların yaşından anlamlı olarak yüksek olup cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir(sırasıyla p=0.001, p=0.201). En sık görülen komorbid hastalık Grup 1 ve Grup 2 hastalar için hipertansiyon olarak kayıt edilmiştir [sırasıyla 74(%36.5) ve 111(%41.4)]. Her iki grup arasında komorbid hastalıkların sıklığı, kan grubu dağılımı, beyaz küre sayısı, eritrosit sayısı, trombosit sayısı ve MCV değerleri açısından anlamlı farklılık görülmemiştir. Grup 2'deki hastalarda nötrofil sayısı, nötrofil oranı, MPV değeri Grup 1'deki hastalardan anlamlı olarak daha yüksektir( sırasıyla p=0.026, p=0.0, p=0.007). Grup 2'deki hastalarda lenfosit sayısı ve lenfosit oranı Grup 1'den anlamlı olarak daha düşüktür (p=0.0) Yaş >60, nötrofil sayısı > 8.500 mcL, nötrofil oranı > %88.1, lenfosit oranı ≤ %9.5 ve MPV >10.1 fL olmasının mortaliteyi anlamlı arttıran faktörler olduğu görülmüştür(sırasıyla p=0.001, p=0.013, p=0.0, p=0.0, p=0.0). SONUÇ: Yaş, lenfosit sayısı, lenfosit oranı, nötrofil sayısı, nötrofil oranı ve MPV yüksekliğin mortaliteyle ilişkili bulunması, bu parametrelerin yüksek riskli Covid hastalarının erken dönemde tespitinde ve gerekli tedavi planlarının yapılmasında etkili olabilir. Bununla birlikte bu parametrelerdeki farklılıkların mortalite üzerindeki prognostik öneminin değerlendirilmesi için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: COVID-19, kan grubu, hemogram, mortalite