Genç kadınlarda sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesi üzerine etkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURGÜL KALE BUDAK

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Çalışmamız genç kadın bireylerin sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesine etkisini incelemektedir. Sağlık okuryazarlığının sağlık anksiyetesi üzerindeki rolünü ve bu ilişkinin sağlık sonuçlarına olan etkilerini değerlendirmek hedeflenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Şişli Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran, 18-45 yaş arası 245 kadın popülasyona yüz yüze anket şeklinde uygulanmıştır. Anketimiz katılımcıların 13 soruluk sosyodemografik bilgileri,14 soruluk Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve 18 soruluk Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nden oluşan toplam 45 sorudan oluşmaktadır. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nden alınan puan arttıkça sağlık okuryazarlığı düzeyi artmaktadır. Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nde yüksek puan yüksek düzeyde sağlık anksiyetesini göstermektedir. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiş ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.  BULGULAR: Çalışmamız 245 gönüllü genç kadın ile yapılmıştır. Çalışmaya katılanların %66,8'i (n=163) evli, %28,69'u (n=70) bekardır. Katılımcıların %61,22'sinin (n=150) çocuğu vardır. Katılımcıların %24,84'ü (n=85) lisans, %31,97'si (n=78) lise, %27,46'sı (n=67) ilkokul mezunudur. Çalışmaya dahil edilenlerin %57,61'i (n=140) çalışmıyorken, %21,4'ü (n=52) beyaz yakalı olarak çalışmaktadır. Katılımcıların %54,96'sı (n=133) geliri giderine eşitken %32,23'ünün (n=78) geliri giderinden azdır. Katılımcılar VKI değerine göre sınıflandırıldıklarında; %44'ünün (n=107) normal kilolu, %27'sinin (n=65) fazla kilolu, %23'ünün (n=57) obez ve %6'sının (n=14) zayıf oldukları belirlenmiştir. Katılımcıların %20,61'inin (n=75) kronik hastalığı olduğu belirlenmiştir. %35,1'inin (n=86) sürekli ilaç kullandığı tespit edilmiştir. Çalışmaya dahil edilenlerin %26,94'ü (n=66) sigara, %7,38'i (n=18) alkol kullanmaktadır. Multivitamin kullananlar tüm katılımcıların %22,04'ünü (n=54) oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcıların yılda ortalama 6,48±5,43 kez doktora başvurduğu tespit edilmiştir. Sağlık Okuryazarlık Ölçeği puan ortalaması 50,79±9,60, ortanca puanı 52 olarak hesaplanmıştır. Sağlık Anksiyete Ölçeği puan ortalaması 17,38±7,83, ortanca puanı 17 olarak hesaplanmıştır. SONUÇ: Çalışmamızda eğitim düzeyi ile sağlık okuryazarlığı doğru orantılı bulunmuştur. Eğitim düzeyi yükseldikçe sağlık okuryazarlığı artmaktadır. Sağlık anksiyetesi ise eğitim düzeyiyle negatif korelasyonlu bulunmuştur. Doktora başvuru sayısı ile sağlık anksiyetesi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Sağlık okuryazarlığı, Anksiyete, Kadın sağlığı