Yaşlı hastalarda spiritüel bakım gereksinimi ve kırılganlık düzeyi ilişkisinin hasta koçluğu müdahalesine göre değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECAİ YAHYAOĞLU
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışma 65 yaş üzeri hastalarda hasta koçluğu müdahalesi ile sağlıklı yaşam tavsiyelerine uyumun, spiritüel bakım gereksinimi ve kırılganlık düzeyinde değişimin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tek merkezli, gözlemsel (kesitsel) plandaki çalışma Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 30 Ekim 2021- 30 Ocak 2022 tarihleri arasında başvuran 64 kişi ile gerçekleştirildi. Çalışmada Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği, Edmonton Kırılganlık Ölçeği ve 5 ana sağlıklı yaşam önerisi içeren (beslenme, egzersiz, uyku, ilaç uyumu, ruh sağlığı) yapılandırılmış motivasyonel hasta koçluğu görüşme formu kullanılmıştır. Müdahale grubuna telefonla ulaşılarak sağlıklı yaşam önerileri ve uyum değerlendirilmesi aylık olarak yenilenmiştir. Kontrol ve müdahale grubunun ilk ve son sağlıklı yaşam öneri uyum farkı ile kırılganlık ve spiritüel gereksinim puanları arasındaki değişimlerin incelenmesinde F ve T testleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Yaş ortalaması 69,7± 4,87 yıl olan katılımcılar telefon ile hasta koçluğu müdahalesi yapılan ve yapılmayan 2 grup halinde karşılaştırılmıştır. Müdahale grubunda sağlıklı yaşam önerilerine uyum yüzdelerinin ortanca değeri başlangıç ve bitişte %40 ve %80 bulunmuş, istatiksel açıdan anlamlı düzeyde iyileşme izlenmiştir (p<0,001). Kontrol grubunda öneri uyum yüzdesi ortanca değeri başlangıçta %20 olup çalışmas onunda anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (p=0,475). Müdahale grubunda hasta koçluğuna bağlı sağlıklı yaşam önerilerine başlangıçtaki uyum yüzdesinin %32,5±%26,27 olduğu, birinci ay sonunda %38,75±%28,71, ikinci ay sonunda %55,00±%26,88 veüçüncü ay sonunda %75,00±%29,18'e yükseldiği görülmüştür. İstatiksel olarak aylık yapılan motivasyonel hasta koçluğu görüşmesinin sağlık önerilerine uyumda başlangıca göre her ay artan iyileşme sağladığı ispatlanmıştır (p<0,001, p<0,001 ve p00,024). Kırılganlık düzeyinde değişim control ve müdahale grubunda istatiksel olarak farka neden olmamıştır (p=0,435 ve p=0,302). Spiritüel bakım gereksinim farkındalığının hem müdahale hem de control gruplarında başlangıca göre anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir (sırasıyla p<0,001 ve p=0,024). Sonuç: Çalışmamız bir teletıp uygulaması olarak gerçekleştirilen beslenme, uyku, egzersiz, ilaç tedavi uyumu ve ruh sağlığını geliştirmeye dayalı motivasyonel hasta koçluğu uygulamasının yaşlı popülasyonda hasta uyumunda ve sağlıklı yaşam düzenlemesinde iyileşme sağladığı ve yaşlı hastaların spiritüel gereksinimlerinin önemli olduğunu göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Kırılganlık, Hasta Koçluğu, Sipiritüel Bakım Gereksinimi, Tutum, Ölçek