Çocuk yoğun bakım ünitesinde uygulanan yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisinin klinik ve epidemiyolojik özelliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN BÜYÜKŞEN
Danışman: Süleyman BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÇOCUK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDEKİ YÜKSEK AKIMLI NAZAL KANÜL OKSİJEN TEDAVİ UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Giriş:Akut solunum yetmezliğinin mortalite ve morbiditeyi etkileyebilen önemli tedavi basamaklarından bir tanesi oksijen tedavisidir. Verilen oksijenin belirli şartlar altında verilmesini sağlayan invaziv ve invaziv olmayan birçok yöntem geliştirilmiştir. İnvaziv olmayan yöntemlerden bir tanesi son zamanlarda geliştirilmiş olan ve kullanım sıklığı giderek artan yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisidir (YANKOT). Sabit ve yüksek hızda nemlendirilmiş ve ısıtılmış hava akışı sağlaması ile geleneksel yöntemlerden ayrılmaktadır. Yöntemin yeni olması nedeniyle artan çalışmalarla birlikte daha çok veriye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmamızda 2015 ve 2017 yılları arasında solunum yetmezliği nedeniyle çocuk yoğun bakım ünitesine yatan ve YANKOT uygulanan hastalarretrospektif olarak incelenmiştir. Gereç ve yöntemler:Çalışmaya 2015 Ocak ve 2017 Aralık ayı arasındaki çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan ve yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisi uygulanmış 104 hasta dahil edilmiştir. Çalışmada; hastaların dosyaları ve hastane bilgi yönetim sistemindeki elektronik kayıtları geriye yönelik olarak incelenmiştir. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 15.0 programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 17,8±37,6 ay olarak saptandı.En sık yatış endikasyonu %97,1 oranında alt hava yolu hastalığıydı. Hastalarda %71,2 oranındatip 2solunum yetmezliği daha sıklıkla saptandı.Hastaların %62,5'unda kronik hastalık öyküsü vardı, bu grup içerisinde %29,8 oran ile en sık konjenital kalp hastalığı saptandı. Çocuk yoğun bakımdaki ortalama toplam yatış süresi 12,2±14,2 gün iken YANKOT uygulama süresi tüm hastalarda ortalama 75,1±94,7 saat olarak saptandı.Hastaların YANKOT öncesi ve sonrasındaki kapiller kan gazındaki pH ve pCO2 değişimi istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı (her ikisi için p=0.075).Hastaların %28,8'inde YANKOT uygulanırken entübasyon ihtiyacı gelişmiştir.Entübe olan hastaların uygulama süresinin ortalaması entübasyon yapılmayanlara göre anlamlı düşük saptandı (p<0.001). Yatış süresi ortalaması entübasyon yapılan hastalarda yapılmayanlara göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.001).YANKOT sırasında entübasyon yapılan hastaların kronik hastalık ve akciğer hastalığı oranı entübasyon yapılmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0.001, p=0.033).Solunum yetmezliği tipleri ile entübasyon arasında istatistiksel olarak anlamlı olarak fark saptanmadı (p=0.081). Solunum yetmezliği tiplerinin yatış günü ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0.232). Hastalarda komplikasyon olarak %8,7'sinde nazal bölgede cilt hasarı, %1,9'unda pnömotoraks geliştiği saptandı.Nazal bölgede cilt hasarı gelişen hastalardaki YANKOT uygulama süresi ortalamaları diğer hastalara göre anlamlı yüksek saptandı (p<0.001). Hastaların %6,7'sinin çocuk yoğun bakım yatışı ölümle sonuçlandı.Çocuk Yoğun Bakım yatışı sonrasında ölümle sonuçlanan hastaların kronik hastalık oranı, kalp hastalığı oranı sağ kalan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0.043 p=0.003). Sonuç:Çocuklarda solunum yetmezliği tedavisinde kullanılan bu yöntemin sonuçları genellikle yüz güldürücüdür. Bununla birlikte bu yeni yöntemde pnömotoraks gibi komplikasyonlar gelişebilmesi nedeniyle uygulama süresince yakın izlem gerekmektedir. Aynı zamanda YANKOT'un farklı hasta profillerinde klinik ve laboratuvar parametrelerine olan etkilerinin tespiti içinrandomizekontrollü çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler:Yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisi, çocuk, çocuk yoğun bakım ünitesi.