Kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hastalarda uygulanan konjuge pnömokok aşısının bir yıl sonundaki alevlenme sıklığına etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ÖNDEŞ
Danışman: Ali Kadri ÇIRAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik Obstüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) alevlenmeleri sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin ana belirleyicisi, hızlanmış akciğer fonksiyon kaybı, artmış morbidite ve mortalite sebebi olarak kabul edilmektedir. Solunum yolu enfeksiyonları alevlenmelerin yaklaşık %70'inden sorumludur. Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis ve Streptococcus pneumoniae KOAH alevlenmesi olan hastalardan en sık izole edilen bakterilerdir. Çalışmalar pnömokok ve grip aşılarının KOAH hastalarında pnömoni ve alevlenmeleri önleyebileceğini düşündürmektedir. Çalışmamızda, KOAH hastalarına uygulanan 13-valanlı konjuge pnömokok aşısısın (KPA13) bir yıl sonundaki atak sıklığını, bir yıl öncekine kıyasla nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde KOAH tanısı ile takip edilen hastalara, göğüs hastalıkları polikliniği başvurularında ücretsiz olarak yapılan KPA13 uygulaması önerildi. Aşılamayı kabul edenler bir gruba (Grup 1) aşılamayı kabul etmeyenler kontrol grubuna (Grup 2) dahil edildi. Hastalar çalışmaya dahil edildiklerinde COPD Assessment Test (CAT) ve modifiye Medical Research Council (mMRC) anketleri yapıldı ve son bir yıl içindeki orta ve/ veya ağır şiddetteki toplam alevlenme sayıları öğrenildi, solunum fonksiyon testi (SFT) değerleri kaydedildi. Bir yılın sonunda iki grup arasındaki toplam atak sayısı, CAT ve mMRC skorları, birinci saniye zorlu ekspirasyon volümü (FEV1) değerleri karşılaştırıldı. Atak sayısındaki değişimin değerlendirilmesi iki yönlü karma Anova testi ile, normal dağılan verilerin aşı öncesi ve sonrası karşılaştırmaları SPPS Paired Sample T test ile, normal dağılıma uymayan değişkenlerin aşı öncesi ve sonrası karşılaştırmaları ise Wilcoxon testi ile yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda yaş ortalaması Grup 1'in 67,7±9,7 iken, Grup 2'nin ise 62,7±8,4'tü. Grup 1'de yer alan hastaların %12,9'u kadın, %87,1'i erkek iken, Grup 2'de yer alan hastaların %7,4'ü kadın, %92,6'sı erkekti. Başlangıçta her iki grup arasında ortalama FEV1 değerleri, ortanca bir yıl önceki atak sayısı, ortanca CAT ve mMRC skorları arasında fark yoktu (p>0,05). Grup 1'de aşılama öncesi CAT skoru ortanca değeri 12, mMRC skoru ortanca değeri 2 iken, aşılama sonrası değerleri sırasıyla 7 ve 1,5'ti ve azalma istatistiksel anlamlıydı (p<0,001). Grup 1'deki hastalarda CAT skoru farkı -4,3±4,7; mMRC skoru farkı -0,12±0,33 iken, Grup 2'deki hastalarda fark sırasıyla 1,8±5,2 ve 0,21±0,41'di. Her iki grup arasındaki CAT ve mMRC skorları farkı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (<0,001). Aşılanan gruptaki hastalardan bir yıl sonunda kontrole gelip, SFT yapılan 17'sinin değerleri karşılaştırıldı. Aşılama öncesi ortalama FEV1 (ml) değeri 1424,7±602,1 iken aşılama sonrasında 1644,1±706,6 olarak yükseldi (p=0,017). KPA13 ile aşılanan grupta bir yıl öncesindeki ortanca atak sayısı (min-max) 1,0 (0,0-5,0) iken, aşılama sonrası 0 (0,0-3,0)'dı ve azalma istatistiksel anlamlıydı (p<0,001). Grup 1'deki hastalarda çalışma öncesi ve sonrası atak sayısı farkı -0,51±0,61 iken, Grup 2'deki hastalarda fark 0,22±0,71'di ve iki grup arasındaki atak sayısı farkı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (<0,001). Sonuç: KPA13, KOAH hastalarında yaşam kalitesini iyileştirmekte ve alevlenme sıklığını azaltmaktadır Anahtar Kelimeler: alevlenme, konjuge pnömokok aşısı, kronik obstüktif akciğer hastalığı.