Osteosarkopenik hastalardamiyostatin düzeyi kırık riskinin belirleyicisi midir?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE DEMİR YILDIZ
Danışman: Hande PEYNİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Osteosarkopenik hastalarda osteoporoz ve/veya sarkopeniye bağlı kırıklar olabilmektedir. Kırık riskinin saptanmasında FRAX Skoru (Kırık Riski Belirleme Aracı, Fracture Risk Assessment Tool) klinik takip açısından önem taşımaktadır. Fakat bu yaklaşımda kimi kırık risk etkenlerinin dikkate alınmaması, kimi etkenlerinse yalnızca var olup olmadığı değerlendirilerek doz ve süre vb. etkilerin dikkate alınmaması gibi dezavantajlar nedeniyle klinisyenleri yeni biyobelirteçler aramaya yöneltmiştir. Miyostatin düzeyi, osteoporoz ve sarkopeni ile ilgili çalışmalar mevcut olsa da osteosarkopeni ve miyostatin ilişkisinin değerlendirildiği bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Bu çalışmada osteosarkopenik hastalarda FRAX skoru ile belirlenen kırık riski ve serum miyostatin düzeyinin ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza hastanemiz Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları ile Geriatri polikliniklerine Ekim 2023 ve Haziran 2024 tarihleri arasında başvuran osteosarkopeni tanılı hastalar dahil edildi. Hastalar osteosarkopenik ve osteosarkopenik olmayan kişiler olmak üzere iki gruba ayrıldı. Hastaların demografik verileri, laboratuvar parametreleri, DXA (Dual-enerjili X-ray absorpsiyometresi) yöntemiyle ölçülen kemik mineral yoğunluğu (KMY), FRAX skoru, bioimpedans analiz cihazı (BIA) ile belirlenen iskelet kası kütle indeksi (SMI) ve serumdan alınan örnekte miyostatin düzeyleri incelendi. İki grup arasındaki FRAX skoru ve miyostatin düzeyi arasındaki ilişki araştırıldı. Bulgular: Her iki grubun demografik verileri değerlendirildiğinde, menopoz yaşı, eğitim düzeyi, aylık gelir açısından anlamlı farklılık saptandı. Miyostatin değeri osteosarkopeni grubunda anlamlı düzeyde yüksekti(p=0.037). Buna ek olarak hasta grubunda FRAX, SARC-F (Güç, yürümede yardım, sandalyeden kalkma, merdiven çıkma ve düşme) ölçümleri, yürüme hızı ve otur kalk süreleri kontrol grubuna nazaran anlamlı yüksek saptandı(p<0.001). L1-L4 vertebra, femur boyun T skoru, el kavrama kuvveti hasta grubunda kontrol grubuna nazaran istatistiki bakımdan anlamlı düşük bulundu (p<0.001). Vaka ve kontrol grubu ayrımında miyostatin 16.72 ng/mL cut-off değerinin anlamlı (Eğri altında kalan alan 0.636) etkinliği izlendi. Bu cut-off değerinde miyostatinin % 70.7 duyarlılık, % 57.5 özgüllük gösterdiği saptandı. Tek yönlü regresyon analizi yapılarak FRAX ile hesaplanan kalça kırığı (KK) risk düzeyinin miyostatin üzerindeki bağımsız etkileri incelendi; miyostatin düzeyi= 12,961+ [0.998* FRAX (KK)] şeklinde bir formül oluşturuldu. Sonuç: Miyostatin düzeyinin osteosarkopeni patogenezindeki rolü netleştirilememiş olsa da miyostatin düzeyleri osteosarkopeni tanısı ve osteosarkopeniye bağlı komplikasyonları öngörmede önemli bir belirteç olabilir. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, sarkopeni, osteosarkopeni, kırık riski belirleme aracı, miyostatin