Çocukluk yaş grubu irritabl bağırsak sendromu(İBS) tanılı olgularda uygulanan düşük fodmap diyetinin yaşam kalitesi ve gastrointestinal semptomlar üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM İPEK ALTINOK
Danışman: Çiğdem Ömür ECEVİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada irritable bağırsak sendromu (İBS) tanılı hastalara düşük FODMAP diyeti uygulanarak, gastrointestinal semptomların sıklığı veyaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Kliniği tarafından takipli Roma III kriterlerine göre İBS tanısı almış olan 7-18 yaş aralığındaki toplamda 18 çocuk çalışmaya dâhil edildi. İrritabl bağırsak sendromu GİS semptomları olarak karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, kusma, acil dışkılama hissi, iştahsızlık kabul edildi. Hastalara düşük FODMAP diyeti hakkında bilgi ve liste verildi ve diyetisyen tarafından kontrolleri planlandı. Haftalık kontrollerde semptomlar değerlendirildi. Olgulara başvuru anında (0. hafta) ve diyet bitiminden 2 hafta sonra (6. hafta) yaş aralığına uygun KINDL ölçeği uygulandı. 0. hafta ve 6. hafta KINDL sonuçları ve haftalık GİS semptomları karşılaştırıldı. Aynı zamanda ailelere de diyetten önce (0. hafta) ve sonra (6. hafta) KINDL ölçeği uygulanarak sonuçlar karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 18 olgudan altısı diyete uyumsuzluk nedeni ile takipten çıkarıldı. 2 hasta ileri tetkik ve tedavi gerektirmesi nedeniyle çalışmadan çıkarıldı ve 10 hasta ile çalışma tamamlandı. Olguların çoğu erkekti ve ortaokula devam etmekte idi. Gastrointestinal semptom olarak en sık karın ağrısı eşlik etmekte olup tüm hastalarda ortak olarak mevcuttu. Diyet sonrası (6. hafta) olguların karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, kusma, acil dışkılama hissi, iştahsızlık şikâyetlerinin azaldığı tespit edildi ancak anlamlı p değeri elde edilemedi. Kilo kaybı, gece ağrısı, gece dışkılama, ateş gibi alarm semptomları ise diyet bitiminde hiçbir hastada mevcut değil idi. Çocukların duygusal iyilik, aile bölümleri ve toplam KINDL sonuçlarında 6. hafta sonunda anlamlı artış saptandı. Bedensel iyilik ve okul bölümü puanlarında pozitif yönde artış gözlenirken özsaygı ve arkadaş ilişkileri KINDL skoru ise 6. haftanın sonunda daha düşük hesaplandı fakat sonuçlar anlamlı bulunmadı. Ebeveyn KINDL ölçeklerinde ise bedensel iyilik, duygusal iyilik, özsaygı, okul bölüm puanlarında ve toplam skor diyet öncesine göre artmış, aile ve arkadaş ilişkileri bölümleri ebeveyn KINDL skorları ise 6. hafta sonunda daha düşük hesaplanmış olmasına karşın sonuçlar anlamlı kabul edilmedi. Sonuç: Çalışmanın sonucunda hastalarda diyet ile genel bir iyilik hali ve bulgularda azalma sağlandığı görülse de, diyetin etkin ve geçerli olduğunun kanıtlanabilmesi için daha büyük gruplar ile daha uzun izlem süresini kapsayan çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: İrritabl bağırsak sendromu, düşük FODMAP diyeti, KINDL ölçeği.