Gestasyonel diyabetli gebelerde bilinçli farkındalık temelli stres azaltma programının prenatal bağlanma, distres ve anksiyete düzeyine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EBELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYRİYE SAĞDIÇ

Danışman: Meltem UĞURLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM)'li gebelerde bilinçli farkındalık temelli stres azaltma (BFTSA) programının prenatal bağlanma, distres ve anksiyete düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif, randomize kontrollü bir çalışma olup, Ekim 2023- 2024 tarihleri arasında, Ankara Etlik Şehir Hastanesi'nde 50 GDM'li gebe (25 müdahale 25 kontrol) ile gerçekleştirilmiştir. Müdahale grubuna GDM'li gebelere yönelik BFTSA programı dört hafta boyunca haftada iki oturum şeklinde toplam 8 oturum uygulanmıştır. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE)", "Prenatal Distres Ölçeği (PDÖ)'' ve "Spielberg Durumluk (STAI-S) ve Sürekli (STAI-T) Kaygı Ölçeği" ile toplanmıştır. Grup ve zamanlara göre verilerin karşılaştırılmasında Robust ANOVA ve Genelleştirilmiş Lineer Modeller kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmamızda PBE ve PDÖ puanları gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p=0,275; p=0,316). Grup zaman etkileşimi açısından da PBE ve PDÖ ortanca puanlarında farklılık saptanmamıştır (p=0,716; p=0,239). Ancak, PDÖ'nün "bebeğin bakımı ve doğum sonrası yaşam ile ilgili endişeler" alt boyutunda gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,004). STAI-S puanları gruplar arasında farklılık göstermezken (p=0,214), zamanla anlamlı bir azalma saptanmıştır (p=0,013). STAI-T puanlarında ise gruplar arasında ve grup zaman etkileşimi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,482; p=0,436). Sonuç: BFTSA programı, GDM'li gebelerde bebeğin bakımı ve doğum sonrası endişeleri ile durumluk kaygıyı azaltırken, prenatal bağlanma, distres ve sürekli kaygıyı etkilememiştir. BFTSA programının danışmanlık süreçlerine dahil edilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diabetes Mellitus, Bilinçli Farkındalık, Prenatal Bağlanma, Prenatal Distres, Anksiyete, Ebelik