Kolorektal kanser cerrahisi geçiren hastalara uygulanan sanat terapisinin ağrı, kaygı, umut ve yaşam doyumuna etkisi: Randomize kontrollü çalışma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA NUR ORHAN

Danışman: Elif GEZGİNCİ AKPINAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kolorektal kanser cerrahisi geçiren hastalara uygulanan sanat terapisinin ağrı, kaygı, umut ve yaşam doyumu üzerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü olarak yürütülen araştırma, İstanbul'daki bir eğitim ve araştırma hastanesinin genel cerrahi servisinde kolorektal kanser cerrahisi geçiren 98 hasta ile gerçekleştirildi. Hastalar müdahale ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrıldı. Müdahale grubuna rutin bakıma ek olarak ameliyat sonrası 1. 2. ve 3. günlerde görsel sanat terapisi (karakalem, boyama, mandala, kil çalışması ve boncuk takı yapımı) uygulandı. Kontrol grubuna yalnızca rutin bakım verildi. Veriler, ameliyat öncesi Herth Umut Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği; ameliyat sonrası 1., 2. ve 3. günlerde ise uygulama öncesi ve sonrası Fizyolojik Parametreler, Vizüel Analog Skala ve Durumluk Kaygı Envanteri ile toplandı. Umut ve yaşam doyumu ölçümleri ameliyat sonrası 3. gün ve taburculuk sonrası 10. günde tekrarlandı. Bulgular: Müdahale ve kontrol gruplarının tanıtıcı özellikleri arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Ameliyat sonrası 1. gün ağrı puanları arasında fark görülmezken (p>0,05), 2. ve 3. günlerde müdahale grubunda ağrı düzeyi anlamlı biçimde azaldı (p 0,05), uygulama sonrası ile 2. ve 3. günlerde müdahale grubunda belirgin azalma saptandı (p 0,05), müdahale grubunda ameliyat sonrası 3. gün ve taburculuk sonrası 10. günde bu puanlar anlamlı şekilde arttı (p<0,05). Sonuç: Görsel sanat terapisi, kolorektal kanser cerrahisi geçiren hastalarda ağrı ve kaygıyı azaltırken, umut ve yaşam doyumunu artırmaktadır. Sanat terapisinin hemşirelik bakımına entegre edilmesi ve bu konuda daha kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir.