Meme kanserinde peritümoral stromada kanser ilişkili fibroblast yoğunluğunun klinikopatolojik verilerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DOĞUKAN AKKUŞ
Danışman: Meryem Günay GÜRLEYİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, immünohistokimyasal (İHK) boyama ile tanımlanan kanser ilişkili fibroblast (CAF) alt grupları ile farklı meme kanseri alt tiplerine sahip hastalardaki klinik sonuçlar arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç-Yöntem: Bu prospektif çalışmaya, Eylül 2021 ile Ocak 2024 arasında tedavi edilen 69 meme kanseri hastası dahil edildi. Neoadjuvan kemoterapi (NAK) alan veya primer cerrahi uygulanan hastalar çalışmaya alınırken, Luminal A moleküler alt tipine sahip hastalar çalışmaya dahil edilmedi. NAK öncesinde ultrason rehberliğinde veya perimer cerrahi ile tedavi edilen hastalarda cerrahi sırasında kalın iğne biyopsileri alındı. Doku örnekleri fibroblast aktivasyon proteini-alfa (FAP-α), alfa smooth muscle actin (α-SMA) ve platelet-derived growth factor receptor-beta (PDGFR-β) için IHK kullanılarak analiz edildi. Boyama yoğunluğu ve dağılımı için H-skoru hesaplamasında yapay zeka tabanlı dijital patoloji algoritmaları kullanıldı. Yaş, tümör boyutu, nodal tutulum ve NAK yanıtı (Residuel Cancer Burden[RCB] skorları ile ölçüldü) gibi klinik veriler toplandı. CAF belirteçleri ile hasta sonuçları arasındaki ilişkiler SPSS kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Yaş ortalaması 50,68 ± 13,60 yıl idi. Meme kanseri alt tipleri Luminal B (%29,0), Luminal B HER2+ (%24,6), HER2+ (%15,9) ve Üçlü Negatif (%30,5) olarak dağıldı. Tümör merkezi CAF'lar CAF-1 (%36,2), CAF-2 (%18,9), CAF-3 (%24,6) ve CAF-4 (%20,3) olarak sınıflandırılırken, tümör çevresi CAF'lar ağırlıklı olarak CAF-2 (%47,9) ve CAF-4 (%39,1) olarak tespit edildi. CAF alt grupları ile klinik özellikler, tedavi yanıtı veya sonuçlar arasında anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05). FAP-α ekspresyonu, tümör merkezi (r=0,650, ICC=0,604) ve tümör çevresi bölgeler (r=0,745, ICC=0,817, p<0,01) için yapay zeka tabanlı metriklerle güçlü bir korelasyon gösterdi. Sonuç: CAF alt grupları meme kanserinin tümör mikroçevresinde heterojenlik sergilemektedir. Klinik sonuçlarla anlamlı bir ilişki göstermemelerine rağmen, FAP-α ekspresyonu ile yapay zeka tabanlı metrikler arasındaki güçlü korelasyon, dijital patolojinin CAF karakterizasyonunda potansiyelini vurgulamaktadır. Bu bulgular, tümör ilerlemesi ve tedavi direncinde CAF'ların rollerinin daha fazla araştırılmasını ve yenilikçi terapötik stratejilere rehberlik edilmesini desteklemektedir.