Primer monosemptomatik nokturnal enürezisli hasta ve annelerinin depresyon ölçekleri ile değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAZİYE MERVE YARADILMIŞ
Danışman: Aysun ÇALTIK YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada primer monosemptomatik nokturnal enürezis (MNE)'li çocuk ve annelerinin depresyon ölçekleri kullanılarak depresyona eğilimlerinin değerlendirilmesi ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmamıza Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Polikliniği'ndeprimer MNE tanısı alan 6-17 yaş aralığında120 çocuk ve annesi ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Poliklinikleri'ne başka yakınmalar ile başvuran veenürezis ve kronik hastalık öyküsü olmayan aynı yaş grubunda ve benzer cinsiyette 109 çocuk ve annesi dahil edildi. Tüm ailelere sosyodemografik özellikler, hastalık bilgisi ve depresyon ölçeklerinin yer aldığı dört sayfalık anket uygulandı. Primer MNE'live kontrol grubundaki çocuklarınyaş ortalamaları sırasıyla 8,8±2.17 ve9,34±2,17 olarak bulundu (p>0.05).Primer MNE'li gruptaki çocukların çoğunluğu erkeklerden oluşmaktaydı(%59,3, n=64). Bu grupta anne ya da babada enürezis öyküsü olanlar %44,4 (n=52), kardeşlerde enürezis öyküsü olanlar ise %23,9'du (n=28) ve her iki oran kontrol grubundan anlamlı yüksekti (sırasıyla p=0.000 ve p=0.001). Enüretik grupta ailenin aylık geliri 3000 TL ve üzeri olan çocukların oranı %15 (n=18) iken, kontrol grupta %28,4 (n=31) idi. Kontrol grubunun gelir düzeyi hasta gruba göre anlamlı yüksekti (p=0,043). Primer MNE'li hastalar ve kontrol grubu arasında çocuğun okul başarısı, annenin eğitim durumu ve evdeki çocuk sayısı gibi değişkenler yönünden anlamlı fark yoktu (hepsi için p>0.05). Primer MNE'li gruptaki annelerin Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) puan ortalaması 13,77olup, hafif düzey depresyonla uyumluydu. Hasta çocuklarda ise Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) puan ortalaması9,48 olup, normal olarak değerlendirildi. Bununla beraberprimer MNE'li grupta hem BDÖ,hem de ÇDÖ puan ortalamalarının kontrol gruba göre anlamlı yüksek olduğu belirlendi (sırasıyla p=0,002 vep=0,031).Tüm çalışma grubunda anne depresyonu ile çocuk depresyonu arasında pozitif yönde ilişki olduğu da gözlendi(sırasıyla hasta ve kontrol grupları için r=0,428; p=0,000 ver=0,454; p=0,000). Primer MNE'li grup enürezis görülme süresi (1-5 yıl/>5 yıldan fazla), enürezis sıklığı (ayda 20 geceden fazla/az), hasta yaşı (6-11 yaş/12-17 yaş), cinsiyet (kız/erkek), anne ya da babada enürezis varlığı (var/yok) ve kardeşlerde enürezis varlığı (var/yok)gibi çeşitli değişkenler açısından alt gruplara ayrıldığında BDÖ ve ÇDÖ puanları açısından anlamlı fark saptanmadı (hepsi için p>0.05). Bununla beraber aylık geliri 3000 TL ve üzeri olan ailelerde, daha alt gelir düzeyinesahip ailelere kıyasla hem BDÖ hem de ÇDÖ puanlarının anlamlı düşük olduğu görüldü (sırasıyla p=0,028 ve 0,032). Primer MNE'li grupta üniversite mezunu olan annelerinBDÖ puanları ve çocuklarınınÇDÖ puanları ilkokul mezunu olan annelerin ve çocuklarının puanlarına göre anlamlı düşüktü (sırasıyla p=0,034 ve 0,045).Primer MNE'li grupta okul başarısı kötü-orta çocukların okul başarısı iyi olan olgulara kıyasla ÇDÖ puanlarının anlamlı yüksek olduğu görüldü (p=0,000). Öte yandan çocukların okul başarısının iyi ya da kötü olmasının annelerinBDÖ puanlarında fark oluşturmadığı gözlendi(p=0.356). Sonuç olarak; primer MNE'ninözellikle annelerde depresyon gelişimine katkı sağladığını düşünmekteyiz. Çalışmamızda hasta yaşı, enürezis görülme sıklığı ve süresi gibi değişkenler ile depresyon gelişimi arasında ilişki gösterilememiştir. Bununla beraber ailenin ekonomik durumu ve annenin eğitim düzeyigibi sosyodemografik özelliklerhem hasta çocuklarda hem de annelerinde depresyon gelişimine katkı sağlayan en önemli faktörler olarak karşımıza çıkmıştır. Bu nedenle çalışmamızın sonuçları primer MNE'li çocuk ve annelerinde depresyon gelişiminde hastalık sürecinin olumsuz etkilerinden çok, aile ekonomisinin ve aile bireylerinin eğitim düzeyinin önem taşıdığını göstermektedir. Sosyoekonomik ve sosyokültürel seviye düşüklüğünün yol açtığı yanlış ebeveyn tutumları aile içi dinamikleri olumsuz yönde etkileyebileceğinden, değiştirilebilir bir faktör olan ebeveyn eğitiminin primer MNE'li hastaların yönetiminde ön planda tutulması gerektiğini düşünmekteyiz.