Çocuk Gastroenteroloji Kliniğine tekrarlayan karın ağrısı nedeniyle başvuran olguların üst gastrointestinal sistem endoskopi sonuçlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGİSU KOYUN
Danışman: Çiğdem Ömür ECEVİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışma, tekrarlayan karın ağrısı şikâyetiyle başvuran çocuk hastalarda uygulanan üst gastrointestinal sistem endoskopisinin tanısal katkısını değerlendirmeyi; hastaların demografik, klinik, endoskopik ve histopatolojik özelliklerini kapsamlı biçimde analiz etmeyi; endoskopik inceleme sırasında saptanan makroskobik bulgular ile biyopsi örneklerinden elde edilen histopatolojik tanılar arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı; gerçekleştirilen endoskopik girişimlerin uluslararası kılavuzlara uygunluğunu ve başvuru semptomlarının tanı verimi üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli retrospektif ve kesitsel olarak tasarlandı. Çalışmaya S.B.Ü. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Kliniği'nde 2014 ile 2025 yılları arasında TKA nedeniyle üst GIS endoskopisi yapılan 105 çocuk olgu dâhil edildi. Olgular, hastane yönetim sistemindeki endoskopi işlem kodları (701550 ve 701540) ve ameliyathane kayıtları eşleştirilerek tarandı. Hastalara ait demografik veriler, antropometrik ölçümler, başvuru semptomları ve alarm bulguları, laboratuvar sonuçları, endoskopik ön tanılar, histopatolojik tanılar ve ESPGHAN–NASPGHAN kılavuzlarına uygunluk durumu; hastane bilgi yönetim sisteminde yer alan anamnez kayıtları ve hasta dosyaları incelenerek standart olgu rapor formuna kaydedildi ve ardından SPSS 27.0 yazılımına aktarıldı. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 27.0 ile gerçekleştirildi; %95 güven aralığında p <0,05 anlamlı kabul edildi. Sayısal değişkenler için Shapiro–Wilk normallik testi uygulandı; normal dağılmayan iki bağımsız grup Mann–Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Kategorik değişkenler Pearson Ki kare veya Fisher'ın Exact testi ile analiz edildi. Bulgular medyan (minimum-maksimum) ve n (%) olarak raporlandı. Bulgular: Olguların %75,2'si kız olup yaş ortalaması 13,2 ± 3,6 yıl olarak saptandı. Üst GİS endoskopilerinin %23,8'i normal, %76,2'si patolojik olarak değerlendirildi. Endoskopik tanı verimi ise %63,8 olarak bulundu. En yaygın endoskopik ön tanılar gastrit (%60,0), özofajit (%9,5) ve duodenit (%2,9) olarak raporlandı. Alarm bulguları içerisinde yalnızca kilo kaybı ile tanı verimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p = 0,002). Endoskopik tanı verimliliği 12 yaş ve üzeri olgularda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti. (p = 0,042). Histopatolojik tanı oranı %62,9 (en sık gastrit, %59,0) olup H. pylori pozitifliği %31,4 oranında belirlendi. Endoskopik-histopatolojik uyum gastrit için anlamlı saptandı (p = 0,006). Hastanemizde uygulanan endoskopik işlemlerin %83,8'inin ESPGHAN–NASPGHAN kılavuzlarına uygun olarak yapıldığı belirlendi. Sonuç: Üst gastrointestinal sistem endoskopisi, tekrarlayan karın ağrısı olan çocuk hastalarda yüksek tanısal değer sunmaktadır. Çalışmamızda olguların karın ağrısına ek alarm bulgularının tanı verimine katkısında yalnızca kilo kaybı anlamlı olarak izlenmiştir. Makroskobik bulguların histopatolojik doğruluğunun sınırlı kalması, rutin biyopsi alımının önemini göstermektedir. Kılavuzlara yüksek uyum, merkezimizde kanıta dayalı klinik uygulamaların benimsendiğini ortaya koymakta olup, tanısal verimi artırmak ve öngörücü faktörleri netleştirmek amacıyla çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Tekrarlayan karın ağrısı, üst gastrointestinal sistem endoskopisi, çocukluk çağı