Sodyum glukoz ko-transporter-2 (SLT-2) inhibitörlerinin böbrek fonksiyon testleri ve elektrolit düzeyleri üzerine etkileri: Gerçek yaşam verileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED ENES KELEŞ
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamız SGLT-2 inhibitörlerinin Tip 2 diyabetli hastalarda böbrek fonksiyon testleri ve serum elektrolitleri üzerindeki etkilerini gerçek yaşam verileriyle retrospektif olarak değerlendirerek klinik tedavi stratejilerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, retrospektif bu çalışmaya Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğinde 2016–2024 yılları arasında dapagliflozin veya empagliflozin başlanan, en az 6 ay izlenen, 18–65 yaş arası Tip 2 diyabetli 350 hasta dahil edildi. İlaç başlangıcında KDIGO 2024'e göre KBH G3–5 A2–3 evresinde olan, takiplere gelmeyen ve verilerine ulaşılamayan hastalar dışlandı. Veriler hastanenin medulla sisteminden alındı. eGFR (2021 CKD-EPI formülüyle), kreatinin, üre, sodyum, potasyum, HbA1c, glikoz, ALT, AST, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid ve uygun olanlarda spot idrar parametreleri değerlendirildi. Zaman noktaları ilaç başlangıcı (0. gün), 3. ay ve 6. ay olarak belirlendi; bu zamanlarda laboratuvar değerlerindeki değişimler retrospektif olarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya 350 Tip 2 DM hastası (210 kadın 140 erkek) dahil edildi. Ortalama yaş 51.5 ± 7.7 yıldı (n=350). eGFR'de 0–3. ay arasında geçici düşüş (−1.49 mL/dk/1.73 m²; p=0.0020), 3–6. ay arasında artış (+3.51 mL/dk/1.73 m²; p<0,0001) izlendi; 0–6. ay toplam değişim +2.02 mL/dk/1.73 m² (p<0,0001) oldu. Kreatinin sırasıyla 0. gün 0.75 ± 0.2, 3. ay 0.77 ± 0.2, 6. ay 0.73 ± 0.2 mg/dL idi; 0–6. ay farkı −0.026 mg/dL (p<0,0001). Üre için 0–3. ayda istatistiksel fakat klinik olarak önemsiz artış (p=0,0047), 0–6. ayda anlamlı fark saptanmadı (p=0.2345). Sodyumda 0–6. ayda istatistiksel olarak anlamlı fakat klinik açıdan önemsiz artış görüldü (p=0.0056); potasyumda hiçbir aralıkta anlamlı değişim yoktu. Glisemik kontrol belirgin iyileşti: HbA1c 0. gün %8.79 ± 1.9'dan 6. ay %7.71 ± 1.7'ye geriledi (toplam −%1.08; p<0,0001), açlık plazma glukozunda net −35,66 mg/dL düşüş saptandı (p<0,0001). Albüminüri verileri yetersiz olduğundan analiz edilemedi. 0–6. ayda ALT ve AST'de hafif düşüş görüldü (ALT için p<0,0001, AST için P=0.0171). Lipid profili 0–6 ayda ix total kolesterol (−10,4 mg/dL; p<0,0001) ve LDL (−9,4; p<0,0001) düşüşü, HDL artışı (+3,2; p<0,0001) ve trigliseritte azalma (−36,2; p=0,0011) ile iyileşti. Sonuç: Gerçek yaşam verileri, SGLT-2 inhibitörlerinin Tip 2 diyabette kısa dönemde beklenen "erken eGFR dip"ini takiben 6. aya kadar eGFR eğilimini iyileştirdiğini ve kreatininde minimal net azalma sağladığını göstermektedir. Glisemik kontrolde anlamlı iyileşme saptanmıştır. Serum sodyumda küçük ancak klinik olarak önemsiz bir artış görülmüş, potasyumda değişim izlenmemiştir; bu durum elektrolitler açısından güvenlilik profilini desteklemektedir. Albüminüri verileri yetersiz olduğundan değerlendirilememiştir. Anahtar sözcükler: SGLT-2 inhibitörleri; eGFR; kreatinin; sodyum; potasyum; Tip 2 diyabet