Acil serviste gastrointestinal sistem perforasyonu tanısı konan erişkin hastaların mortalitesini ön görmede kan gazındaki laktat düzeyinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL YILDIZ
Danışman: Oğuzhan BOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, acil serviste gastrointestinal sistem (GİS) perforasyonu tanısı konan erişkin hastalarda, kan gazındaki laktat düzeyinin hastane içi mortaliteyi öngörmedeki prognostik değerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Metod: Çalışma, 01.01.2019 - 01.01.2025 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran ve GİS perforasyonu tanısı alan hastaların retrospektif olarak incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Hasta dosyaları ve hastane bilgi yönetim sistemi (HBYS) taranarak demografik, klinik ve laboratuvar verileri elde edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterleri arasında 18 yaş ve üzeri olmak, acil serviste GİS perforasyonu tanısı almak ve başvuru anında kan gazı laktat seviyesinin ölçülmüş olması yer almaktadır. Hastaların vital bulguları, biyokimyasal parametreleri ve kan gazı analizleri değerlendirildi. Mortalite tahmini açısından laktat düzeyinin prognostik önemini belirlemek amacıyla lojistik regresyon analizi ve ROC eğrisi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 200 hastanın %75,5'i erkek, %24,5'i kadın olup, ortalama yaş 56,87±19,00 olarak tespit edilmiştir. İlk başvuru anındaki laktat düzeyleri taburcu edilen hastalarda ortalama 2,49±2,27 mmol/L, mortal seyreden hastalarda ise 6,04±4,47 mmol/L olarak bulunmuş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,01). Laktat değerinin mortaliteyi öngörmede anlamlı bir belirteç olduğu tespit edilmiştir. ROC analizi sonucunda, ilk başvurudaki laktat değerleri için optimal kesme noktası 2,95 mmol/L olup, bu eşik değer ile mortaliteyi %72,2 duyarlılık ve %78,8 özgüllükle öngördüğü belirlenmiştir. Sonuç: Acil serviste GİS perforasyonu tanısı konan erişkin hastalarda laktat düzeyi, hastane içi mortalitenin güçlü bir prediktörü olarak değerlendirilmektedir. Laktat ölçümlerinin klinik karar süreçlerine entegre edilmesi, kritik hastaların yönetiminde önemli bir rehber olabilir. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal perforasyon, Kan gazı, Laktat