Ada prediyabet risk anketinin Türk prediyabet hastalarını belirlemedeki etkinliğinin ve prediyabet hastalarında retinopati sıklığının belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET VELİ ŞANİBAŞ
Danışman: Doğan Nasır BİNİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Prediyabet, tip 2 diyabet için yüksek risk içeren bir ara hiperglisemi durumudur. Normal glukoz metabolizması ile aşikar diyabet arasındaki süreç 'prediyabetik dönem' olarak adlandırılır. Prediyabetik hastalarda diyabete ilerleme oranının bazı yayınlarda %70 olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle erken tanı ile diyabet gelişiminin ve diyabete bağlı klinik komplikasyonların önlenebilmesi hastalığın klinik önemini artırmaktadır. Prediyabet ve diyabet açısından riskli bireyleri belirlemek için kolay, pratik ve düşük maliyetli bir şekilde topluma göre uyarlanmış risk anketlerinden biri (ADA Risk Anketi) kullanılabilir. Diyabetik retinopati diyabetin en sık görülen, önlenebilir ya da tedavi edilebilir mikrovasküler kronik komplikasyonudur. Bir başka ifadeyle 20-74 yaş arası erişkinlerde önlenebilir ve/veya tedavi edilebilir körlüğün en sık nedeni diyabetik retinopatidir. Bu çalışmada hastalara American Diabetes Association (ADA) risk testi Türkçe versiyonu ve 75gr oral glukoz tolerans testi (OGTT) uygulanmıştır. Bölgemizdeki prediyabetik hasta oranı ve ADA risk testi ile uyumunun gösterilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca prediyabetik hastalarda retinopati varlığı araştırılmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya Haziran 2016 – Aralık 2017 tarihleri arasında Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastahanesi'nde Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları ve İç Hastalıkları Polikliniği'ne ayaktan başvuran, açlık plazma glukozu 100-125 mg/dl arasında saptanan 342 hasta dahil edilmiştir. Hastalara 75 gr OGTT testi yapıldı. ADA prediyabet risk testi uygulandı ve not edildi. OGTT ve risk test sonuçları karşılaştırıldı. Retinopati değerlendirmesinde her hasta için görme keskinliği, göz içi basıncı ölçümü, ön segment ve fundus muayeneleri, santral fovea kalınlığı (CFT), ortalama fovea kalınlığı (MFT) ölçümleri içeren tam bir oftalmolojik muayene yapıldı. CFT ve MFT ölçümleri Spektral alan optik koherens tomografi (SD-OCT) ile yapıldı. Bulgular: ADA prediyabet risk anketi skoru negatif olan hastaların OGTT sonuçları ile karşılaştırıldığında sensitivite %54, spesifite %63 olarak bulundu (p 0,05). Çalışmaya dahil edilen 342 hastanın 262'sinde yapılan göz incelemesinde retinopati bulgusu yoktu. Retinopati açısından bu yüzden istatistiksel analiz yapılmadı. Sonuç: Çalışmamızda pozitif risk skorunun prediyabeti öngörmede etkili olduğu ancak yeterli olmadığı saptanmıştır. Ancak skoru negatif olan hastalarda OGTT'ye göre prediyabet yüksek oranlarda saptanmıştır. Prediyabet risk skoru, negatif olanlarda prediyabeti öngörmede etkili olamamıştır. Bu yüzden Türk hastalar için daha düşük değerler daha anlamlı olabilir. Bu konuda daha geniş çalışmaların yapılması gerekmektedir. DRP diyabetin önlenebilir bir komplikasyonudur. Bu yüzden geri dönüşsüz bulgular oluşmadan önce saptanması çok önemlidir. Diyabet tanısı almış hastalarda retinopati taraması için kesinleşmiş öneriler bulunsa da prediyabet hastalarında retinopati sıklığı ve tarama önerileri hala tartışmalıdır. Çalışmamızda objektif bir yöntem OCT ile yapılan ölçümlere göre retinopati değerlendirmesi yapılmış ve retinopati bulgusuna rastlanmamıştır. Bununla birlikte çalışma kapsamına dahil edilen hasta sayısının sınırlı olması ve retinopati değerlendirilmesinde daha hassas bir yöntem olan flörosan fundus anjiografi (FFA) yönteminin kullanılmamış olması retinopati bulgusuna rastlanmama nedenleri arasında düşünülmüştür. Sonuç olarak, yaşam boyu takip edilen prediyabetik hastaların %70'inde diyabet gelişmekte ve her yıl %5-10 prediyabetik hasta diyabet tanısı almaktadır. Bu yüzden prediyabetik hastaların takibi, yaşam tarzı değişikliği ve gerekirse ilaç tedavisi ile diyabet gelişiminin önlenmesi çok önemlidir. Diyabet gelişiminin önlenmesi DRP gelişiminin önlenmesi açısından ilk adımdır. Anahtar Kelimeler: Prediyabet, Tip-2 Diyabet, ADA risk anketi, OGTT, Retinopati