Ortopedik cerrahi yapılan hastaların preoperatif laboratuvar bulgularının klinik sonlanımla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP AY ŞENGÜL
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Postoperatif komplikasyonlar da hem hasta ve yakınları için maddi ve manevi olarak yıpratıcı hem de sağlık sistemi üzerinde ek maliyetlerine yol açan istenmeyen durumlardır. Çalışmamızda ortopedik cerrahi planlanan hastaların preoperatif değerlendirme aşamasında hastaların muhtemel klinik gidişatları konusunda fikir verebilecek parametrelere ulaşarak klinisyenlerin hastanın olası postoperatif komplikasyonlar açısından dikkatli olarak tedbir almasını böylece hem hastane içi mortalitenin, yoğun bakım yatış sürelerinin azaltılmasına katkı sağlamayı hem de gereksiz laboratuar testlerinden kaçınılmasının önünü açmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Ortopedi Kliniği'nde 1 Şubat 2019 -1 Eylül 2022 tarihleri aralığında operasyona alınan 18-80 yaş aralığındaki 1624 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların postoperatif hastane içi mortalite, uzamış yoğun bakım yatışı ve yara yeri enfeksiyonu gelişimi klinik sonlanımları ile buna etki edebileceği öngörülen demografik ve klinik özellikler ile laboratuvar parametreleri değerlendirmeye alındı. Hasta verileri ICD ve ameliyat kodları ile elde edildi. İstatistiksel bulgular SPSS programı ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 1624 hastadan 114'ünde (%7.0) hastane içi mortalite gerçekleşmişti. Çalışmamızda preoperatif laboratuvar tetkiklerinden beyaz küre (p=0.01), albumin (p<0.001), kreatinin (p=0.03) ve protrombin zamanı (p=0.03) ile hastane içi mortalite arasında ilişki bulunmuştur. ROC eğrisi ile değerlendirilen beyaz küre değeri için %54.39 duyarlılık, %71.90 özgüllük ile 9.97 x109/L sınır değer kabul edildi. Albumin değeri ele alındığında %89.38 duyarlılık ve %71.05 özgüllük ile kesim noktası 37 g/L olarak bulundu. Çalışmamızda 86 hastanın /%5.3) yoğun bakım yatışının uzamış olduğu ve görüldü. Preoperatif laboratuvar tetkikleri değerlendirildiğinde albumin (p<0.001), üre (p=0.001) ve kalsiyum (p=0.003) uzamış yoğunbakım yatışı ile ilişkili bulundu. ROC eğrisi ile değerlendirilen parametrelerin kesim noktaları üre için 55 mg/dL (%57.69 duyarlılık, %83.16 özgüllük), albumin için 37 g/L (%94.12 duyarlılık, %70.11 özgüllük) ve kalsiyum için 9.32 mg/dL (%69.05 duyarlılık, %65.85 özgüllük) kabul edildi. Yara yeri enfeksiyonu gelişen 377 hastanın (%23.2) preoperatif tetkikleri incelendiğinde hemoglobin (p=0.02), trombosit (p=0.03), glukoz (p=0.01), albumin (p<0.001) ve potasyum (p=0.04) değerleri yara yeri enfeksiyonu ile ilişkili saptandı. ROC eğrisi ile değerlendirilen parametrelerin kesim noktaları hemoglobin için 11,9 g/dL (%71.88 duyarlılık, %70.68 özgüllük), glukoz için 137 mg/dL (%40.56 duyarlılık, %78.42 özgüllük), albumin için 37 g/L (%70.87 duyarlılık, %78.42 özgüllük) bulundu. Sonuç: Cerrahi sonrasında gelişen komplikasyonlar çoğunlukla önlenebilir ve öngörülebilir durumlardır. Hastanın preoperatif değerlendirme aşamasında düşük maliyetle yapılan ve prognozu hakkında önbilgi sağlayacak erken prognostik risk faktörlerinin belirlenmesi bir ihtiyaçtır. Hastaların olumsuz klinik sonlanımlarını minimalize edecek, seçici ve güvenilir tetkiklerle kaynakların etkin kullanımı sağlanıp sağlık maliyetlerinde tasarruf edilmesine katkıda bulunulabilir. Anahtar Sözcükler: Preoperatif değerlendirme, mortalite, uzamış yoğun bakım yatışı